IPO na rynkach europejskich w IV kwartale 2008 - badanie IPO Watch Europe

Europejskie rynki IPO odnotowały w minionym kwartale najniższą aktywność od pięciu lat. Warszawa wiodącym rynkiem w Europie pod względem liczby debiutów oraz drugim – po Londynie – pod względem wartości przeprowadzonych IPO – wynika z badania IPO Watch Europe firmy PricewaterhouseCoopers.

Najnowsza kwartalna ankieta PricewaterhouseCoopers dotycząca debiutów giełdowych (IPO Watch Europe), badająca zarówno liczbę, jak i wartość pierwszych ofert publicznych (Initial Public Offering – IPO) na najważniejszych giełdach europejskich wskazuje na fatalne wyniki w zakresie liczby oraz wartości IPO w Europie w czwartym kwartale 2008 r. W obliczu światowego kryzysu gospodarczego i związanego z nim spadku zaufania na rynkach kapitałowych, niekorzystny trend na rynku IPO był kontynuowany. Łączna wartość ofert odnotowanych na rynkach europejskich w okresie od października do grudnia 2008 r. wyniosła 1.238 mln euro w porównaniu do 29.112 mln euro odnotowanych w czwartym kwartale 2007 r., co oznacza spadek aż o 96%. Jednocześnie liczba debiutów zmniejszyła się aż o 73% (64 w czwartym kwartale 2008 r. w porównaniu do 233 w analogicznym okresie roku poprzedniego). Był to najniższy poziom aktywności na rynku IPO od pierwszego kwartału 2003 r., kiedy to zaufanie na rynku załamało się pod wpływem wydarzeń na Bliskim Wschodzie.

W minionym roku giełdy europejskie odnotowały łącznie 338 IPO, o 58% mniej niż w roku 2007, w którym miało miejsce 813 debiutów. Łączna wartość ofert wyniosła 14.241 mln euro w porównaniu z 80.367 mln euro w poprzednim roku, co oznacza spadek aż o 82%. Rynki amerykańskie również odnotowały zmniejszenie aktywności, ale ucierpiały w mniejszym stopniu: przeprowadzono 57 IPO o łącznej wartości 19.409 mln euro, w tym odnotowaną w pierwszym kwartale roku ofertę Visa Inc na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (NYSE) o wartości 11.510 mln euro. W rezultacie w minionym roku giełdy amerykańskie uplasowały się na pierwszym miejscu pod względem wartości ofert, wyprzedzając zarówno Europę, jak i Chiny.

Łączna wartość ofert odnotowanych na rynkach europejskich w czwartym kwartale 2008 r. wyniosła 1.238 mln euro, co oznacza spadek aż o 96% w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku, kiedy wyniosła 29.112 mln euro. Tak duży spadek wartości IPO był efektem zmniejszenia się liczby debiutów, a w szczególności mniejszej liczby dużych transakcji. Dwa największe IPO w minionym kwartale stanowiły 97% łącznej wartości wszystkich ofert. W pozostałych 62 IPO pozyskano 32 mln euro, co wynikało z faktu, że wiele debiutów ograniczyło się do dopuszczenia akcji do obrotu, bez oferty.

Największym IPO w kwartale była oferta Resolution Limited, utworzonego w Guernsey funduszu inwestującego w prywatne spółki z sektora ubezpieczeń. Na londyńskim rynku głównym fundusz pozyskał 660 mln euro. Na drugim miejscu uplasowała się oferta producenta i dystrybutora energii ENEA – w wysokości 546 mln euro - debiutującego na rynku głównym w Warszawie. Łączna wartość wszystkich ofert na rynkach europejskich w czwartym kwartale 2008 r. stanowiła zaledwie 30% wartości największego IPO w tym samym okresie ubiegłego roku, co świadczy dobitnie o niskiej aktywności na rynku w minionym kwartale.

Richard Weaver, partner w grupie ds. rynków kapitałowych w PricewaterhouseCoopers w Londynie, stwierdził:

“Utrzymująca się na europejskich rynkach niska aktywność IPO w ostatnim kwartale odzwierciedla ogólną słabą kondycję rynków kapitałowych oraz niepewność w światowej gospodarce. Na uwagę zasługują jedynie dwa debiuty, jeden warszawski i jeden na rynku głównym w Londynie, w sektorach odpowiednio: energetycznym i ubezpieczeń, które to w mniejszym stopniu cierpią wskutek rosnącej niepewności konsumentów.”

Tom Troubridge, szef grupy ds. rynków kapitałowych w PricewaterhouseCoopers w Londynie, dodał:

“ Biorąc pod uwagę skalę i głębokość kryzysu, przed którym stoi gospodarka światowa, niezmiernie trudno jest prognozować, kiedy rynki IPO na nowo odżyją. Będzie to możliwe wyłącznie wtedy, kiedy inwestorzy dostrzegą na horyzoncie koniec recesji. Pozyskiwanie kapitału w roku 2009 będzie w głównej mierze przybierało formę ofert wtórnych, jako że spółki będą dążyły do odbudowania swoich bilansów i będą oferować swoim obecnym akcjonariuszom prawa poboru. Oznacza to, że w praktyce na rynku nie będzie dostępnych wystarczających środków na duże inwestycje w oferty publiczne.

Nie spodziewamy się sygnałów ożywienia wcześniej niż w czwartym kwartale tego roku, a inwestorzy, którzy będą wtedy rozważać inwestycje także zachowają ostrożność i ograniczą swoje zainteresowanie do ofert na rynku krajowym dotyczących znanych im dobrze podmiotów. Debiuty podmiotów zagranicznych, które w przeszłości były mocną stroną Londynu i niektórych innych rynków, powrócą dopiero, kiedy inwestorzy poczują się pewniej w zakresie inwestycji w bardziej ryzykowne przedsięwzięcia.”

Analiza giełd europejskich

Pozycję lidera wśród giełd europejskich pomimo niekorzystnych warunków utrzymał Londyn. Na tym rynku przeprowadzono w minionym kwartale 12 IPO o łącznej wartości 666 mln euro, co stanowiło 53% łącznej wartości ofert na najważniejszych giełdach europejskich. 99% całkowitej wartości środków pozyskanych z ofert publicznych przeprowadzonych na rynku londyńskim dotyczyło największego IPO minionego kwartału, tj. Resolution Limited. Zarówno liczba debiutów, jak i wartość ofert w Londynie, zmniejszyła się w porównaniu do czwartego kwartału 2007 r., kiedy to w 80 IPO pozyskano 9.349 mln euro.

Londyński rynek AIM, który był najaktywniejszym rynkiem w Europie od kiedy sporządzana jest ankieta IPO Watch Europe, w minionym kwartale odnotował drastyczny spadek aktywności. W czwartym kwartale 2008 r. na rynku tym miało miejsce zaledwie 9 IPO, z których pozyskano jedynie 3 mln euro, w porównaniu do 54 IPO o łącznej wartości 1.848 mln euro w czwartym kwartale 2007. Zaledwie w jednym przypadku pozyskano środki z oferty – było to jedyne IPO spoza Europy i dotyczyło malezyjskiej spółki świadczącej usługi zdrowotne Medilink-Global UK Limited.

Warszawska giełda była drugim rynkiem europejskim pod względem wartości ofert. Na GPW odnotowano 23 IPO o łącznej wartości 555 mln euro, co stanowiło 45% łącznej wartości środków pozyskanych na najważniejszych giełdach w Europie. 98% łącznej wartości ofert przeprowadzonych na warszawskim rynku dotyczyło drugiego pod względem wartości IPO w minionym kwartale – oferty spółki ENEA. W minionym kwartale w Warszawie odnotowano spadek aktywności pod względem liczby IPO w porównaniu do czwartego kwartału 2007 r. (42 oferty), z drugiej strony wartość przeprowadzonych ofert była jednak większa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku (462 mln euro).

Norweska giełda Axess była trzecim rynkiem pod względem wartości IPO – z dwóch ofert pozyskano 11 mln euro. Nie odnotowano natomiast żadnego debiutu na głównym norweskim parkiecie – Oslo Børs. Na NYSE Euronext, czwartej giełdzie w Europie pod względem wartości ofert i drugiej pod względem liczby IPO w minionym kwartale, miało miejsce 13 debiutów o łącznej wartości 6 mln euro. Aktywność na tym rynku znacznie spadła w porównaniu z czwartym kwartałem 2007 r., kiedy to z 30 IPO pozyskano 3.489 mln euro. Na skandynawskiej giełdzie OMX odnotowano dziewięć IPO, w Luksemburgu cztery, a na Deutsche Börse zadebiutowała jedna spółka – w żadnym z tych IPO nie pozyskano kapitału. Na pozostałych głównych rynkach w Europie nie odnotowano żadnego debiutu w minionym kwartale.

Międzynarodowe debiuty na rynkach europejskich

Napływ międzynarodowych spółek na rynki europejskie również znacząco zmniejszył się w czwartym kwartale 2008 r., w którym zanotowano jedynie siedem debiutów spółek spoza Europy o łącznej wartości 3 mln euro. Jest to ogromna różnica w porównaniu do poprzedniego kwartału, w którym wartość ofert spółek spoza Europy wyniosła 944 mln euro, oraz do czwartego kwartału 2007 r., kiedy to wyniosła 7.514 mln euro. Wartość kapitału pozyskanego przez spółki spoza Europy stanowiła mniej niż 1% łącznej wartości ofert w porównaniu do 26% w czwartym kwartale 2007 r.

Ogółem w 2008 r. na giełdach europejskich zadebiutowało 81 spółek spoza Europy, a łączna wartość przeprowadzonych przez nie ofert wyniosła 5.930 mln euro, co oznacza spadek w porównaniu z 2007 r., kiedy to odnotowano 126 międzynarodowych IPO o łącznej wartości 21.431 mln euro. Wartość ofert spółek spoza Europy stanowiła 42% łącznej wartości IPO na najważniejszych rynkach europejskich w 2008 r. Dla porównania, na giełdach amerykańskich odnotowano 17 międzynarodowych IPO o łącznej wartości 1.217 mln euro, co stanowiło 6% łącznej wartości wszystkich ofert w Stanach Zjednoczonych.

Giełdy w USA

Również na rynkach amerykańskich miał miejsce znaczący spadek aktywności na rynku IPO w czwartym kwartale 2008 r. Ogółem odnotowano tu trzy oferty o łącznej wartości wynoszącej zaledwie 189 mln euro, w porównaniu do 101 IPO o łącznej wartości 14.080 mln euro w analogicznym okresie ubiegłego roku, co oznacza spadek odpowiednio o 97% w ujęciu ilościowym i o 99% w ujęciu wartościowym. Wyniki te były także niższe od tych z trzeciego kwartału 2008 r. W czwartym kwartale 2008 r. na rynkach amerykańskich nie odnotowano również żadnego międzynarodowego IPO.

• Pobierz zestawienie za IV kwartał 2008 .