Zarządzanie logistyką w 2018 roku. Z czym zmierzą się logistycy?

Mikołaj Matuszko Starszy Konsultant, PwC Polska

Dla branży logistycznej 2018 rok będzie okresem wielu wyzwań, ale także szans, które wynikać będą z dynamicznych zmian w otoczeniu makroekonomicznym oraz legislacyjnym

W najbliższym roku największy wpływ na działalność podmiotów z sektora logistyki będą miały: deficyt pracowników, wzrost kosztów inwestycji, Pakiet Mobilności. 

1. Deficyt pracowników

W bieżącym roku, wyraźnie widoczny już rok wcześniej niedobór pracowników w logistyce magazynowej, transporcie oraz spedycji, będzie się jeszcze pogłębiał. Zjawisko to jest przede wszystkim rezultatem dynamicznego wzrostu gospodarczego stymulującego powstawanie nowych miejsc pracy w gospodarce, niekorzystnych trendów demograficznych oraz zmian w przepisach emerytalnych. Zgodnie z szacunkami PwC na podstawie danych GUS, w 2018 roku na rynek pracy wejdzie poniżej 400 tys. osób w wieku 18 lat, a na emeryturę przejdzie około 550 tys. osób. Oznacza to, że tylko w wyniku zmian demograficznych deficyt pracowników zwiększy się o ponad 150 tys. osób. Problem niedoboru pracowników potęgować będzie obowiązujące od 1 października zeszłego roku obniżenie wieku emerytalnego do poziomu 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Zgodnie z danymi GUS, z nowych przepisów emerytalnych w ostatnim kwartale 2017 roku skorzystało ponad 300 tys. osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę.

Wskazane przyczyny wpływające na zmniejszenie liczby osób w wieku produkcyjnym spowodują obniżenie bezrobocia, które już obecnie jest na najniższym poziomie od początków transformacji gospodarczej Polski. Według prognoz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w grudniu 2017 roku bezrobocie wyniosło 6,6% i było o 1,6 pkt procentowego niższe niż w analogicznym okresie 2016 roku. Mając na uwadze fakt, że w 2018 roku przewiduje się wzrost o 300 tys. nowo utworzonych miejsc pracy w stosunku do liczby zlikwidowanych, bezrobocie nadal będzie spadać. 

Ograniczająca się podaż pracy powodować będzie narastanie presji płacowej, której wpływ mogliśmy zaobserwować już w zeszłym roku. W grudniu 2017 roku pracownicy w sektorze przedsiębiorstw zarabiali przeciętnie 4974 zł, co oznacza 7,3% wzrost r/r. Na wzrost średnich zarobków w 2018 roku wpływać będzie także wzrost płacy minimalnej o 5%.

Wynagrodzenia odpowiadają za ok. 75% kosztów pracy w branży TSL, dlatego nieunikniona poprawa warunków płacowych pracowników może wpłynąć negatywnie na wyniki finansowe firm. Rosnące koszty pracy oraz deficyt pracowników powodować będą, że w 2018 roku coraz więcej firm będzie szukało oszczędności w projektach optymalizujących pracę.

2. Wzrost kosztów inwestycji

W 2018 roku będzie następował wzrost kosztów budowy obiektów magazynowo-produkcyjnych, który zaobserwowaliśmy już w zeszłym roku. Wspomniany trend wynikać będzie z dalszego wzrostu cen gruntów, kosztów materiałów budowlanych oraz wykonawstwa, czyli powodu ściśle związanego z deficytem kadrowym, którego przyczyny omówiono w pierwszej części niniejszego artykułu. Wzrost cen gruntów oraz zmniejszenie ich dostępności (szczególnie w dużych miastach) stanowią rezultat ustawy o gruntach rolnych z 2016 roku[1], która ogranicza dostęp do terenów inwestycyjnych, nieobjętych planami miejscowymi. W zeszłym roku rynek magazynowo-produkcyjny nie odczuł problemu deficytu gruntów ze względu na utworzone wcześniej „banki ziemi”, jednak możemy się spodziewać, że w 2018 roku sytuacja ulegnie pogorszeniu. Koszty materiałów budowlanych oraz wykonawstwa stanowią główne składowe cen produkcji budowlano-montażowej. Zgodnie z danymi GUS, w grudniu 2017 r. ceny produkcji budowlano-montażowej były o kilka procent wyższe niż rok wcześniej. Ze względu na postępujący niedobór pracowników prognozuje się, że wzrost cen będzie na poziomie jeszcze wyższym niż odnotowany w 2017 roku. 

Pomimo dalszego zwiększenia cen czynszów, które będzie wynikiem wzrostu kosztów inwestycji oraz niskiego poziomu pustostanów (5,6% w III kwartale 2017 roku[2]) w 2018 roku spodziewany jest dalszy wzrost popytu na powierzchnie magazynowe. Wzmożona aktywność inwestorów, w tym także z zagranicy, wynikać będzie z dynamicznego rozwoju rynku e-commerce w Polsce, ale także ciągle niższych niż w innych krajach europejskich czynszów efektywnych oraz rozwijającej się infrastruktury. Ze względu na wzrost konkurencji na rynku handlu internetowego w Polsce sklepy szukać będą możliwości na skrócenie czasu dostawy towarów, co wpływanie na zwiększony popyt na budowę magazynów w pobliżu dużych ośrodków miejskich.

[1] Ustawa z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw

[2] Raport: III kwartał 2017 na rynku powierzchni magazynowych w Polsce, Axi Immo Group Sp. z o.o

3. Wzrost kosztów transportu związany z Pakietem Mobilności

31 maja 2017 roku Komisja Europejska zaprezentowała projekt Pakietu Mobilności, którego celem jest uregulowanie międzynarodowego transportu drogowego. Założenie projektu polega na uproszczeniu prawa transportowego, wprowadzeniu wspólnych rozwiązań dla wszystkich krajów UE oraz zaadaptowaniu elektronicznego systemu poboru opłat drogowych. Najważniejsze obowiązki wynikające z przedstawionych założeń, które mogą niekorzystnie wpłynąć na działalność polskich firmy transportowych, dotyczą traktowania kierowcy jako pracownika delegowanego, co wiąże się z zapewnieniem kierowcy, który wykonuje pracę za granicą dłużej niż 3 dni, wynagrodzenia minimalnego obowiązującego w kraju, w którym aktualnie przebywa kierowca oraz zapewnienia mu noclegu poza kabiną pojazdu podczas tygodniowego odpoczynku. Obecnie prowadzone są negocjacje KE z państwami członkowskimi UE w sprawie zapisów, a wszelkie prace nad Pakietem Mobilności powinny się zakończyć do lipca 2019 roku. Nowe przepisy zaczną obowiązywać w 2020 - 2021 roku.

Zarówno polskie środowiska pracodawców, jak i przedstawiciele organów władzy wielokrotnie przedstawiali swoją negatywną ocenę dla propozycji KE. Zgodnie z danymi PwC 20% tras przemierzanych corocznie przez ciężarówki w Europie pokonują polscy kierowcy, zaś udział sektora transportu w polskim PKB sięga 6,5%[3]. Wysoka konkurencyjność polskich firm transportowych wynika między z innymi z poziomu kosztów pracy, które są niższe niż w państwach Europy Zachodniej. Wprowadzenie w życie nowych przepisów, szczególnie w zakresie delegowania pracowników, może spowodować znaczący wzrost kosztów prowadzenia działalności przedsiębiorstw transportowych skutkujący utratą rentowności przez niektóre z nich.

[3] Rynek pracy kierowców w Polsce, Raport PwC przygotowany na zlecenie i wykonany we współpracy ze Związkiem Pracodawców „Transport i Logistyka Polska”

Skontaktuj się z nami

Michał Mazur
Partner
Tel.: +48 502 184 684
Email

Grzegorz Urban
Dyrektor, PwC Polska
Tel.: +48 519 507 386
Email

Obserwuj nas