Europa wprowadza zakaz plastiku. Co kryje się w zapisach Dyrektywy plastikowej?

04/04/19

Zmniejszenie zużycia jednorazowego plastiku jest jednym z priorytetów na agendzie Unii Europejskiej.

Działania w zakresie ochrony środowiska i ekologii nie od dziś mają priorytetowy charakter dla Unii Europejskiej. W ostatnich latach są podejmowane liczne działania oraz inicjatywy legislacyjne, które wymagają transpozycji do prawa krajowego, a w związku z tym dostosowania się biznesu do nowych wymogów regulacyjnych. 

Jednym z najważniejszych problemów wskazywanych w regulacjach unijnych jest zmniejszanie zużycia plastiku zarówno przez przedsiębiorców, jak i konsumentów. Wyrazem tego są:

  • Pakiet odpadowy, który wszedł w życie 4 lipca 2018 r.  
  • Tzw. Dyrektywa plastikowa (The Single-Use Plastics Directive) zatwierdzona przez Parlament Europejski 27 marca 2019 r.

Nowe cele odpadowe i recyklingowe w Pakiecie odpadowym

W maju 2018 roku został przyjęty tzw. Pakiet odpadowy, który na kraje członkowskie nakłada nowe obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami i ich utylizacji. Ustalono w nim również nowe poziomy recyklingu. Nowe regulacje realizują unijną politykę gospodarowania odpadami w obiegu zamkniętym. Mają na celu przede wszystkim zapobiegać powstawaniu odpadów, a gdy nie jest to możliwe, wspierać ich recykling i odzysk. Dzięki tym przepisom składowanie odpadów powinno być systematycznie ograniczane, a coraz powszechniejszym rozwiązaniem powinno stawać się ich przetwarzanie i ponowne wykorzystywanie. 

Pakiet odpadowy wprowadził m.in. nowe ambitne cele dotyczące recyklingu i przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia: 

  • 55% do 2025 r.
  • 60% do 2030 r. 
  • 65% do 2035 r. 

Do 2035 r. ilość składowanych odpadów komunalnych musi zostać zredukowana do 10% całkowitej ilości wytwarzanych odpadów komunalnych. Według oficjalnych danych odpady komunalne poddane recyklingowi stanowiły blisko 28% ogólnej masy odpadów komunalnych wytworzonych w 2016 r. Pakiet odpadowy musi zostać wdrożony w ciągu 2 lat od jego wejścia w życie, to jest do 5 lipca 2020 r.

 

Chcesz dowiedzieć się więcej o wpływie zakazu plastiku na Twoją firmę?

Obejrzyj nagranie webinarium

 

10 produktów zakazanych w Dyrektywie plastikowej

10 produktów zakazanych w Dyrektywie plastikowej 

Dyrektywa plastikowa dotyczy ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Jest ona wymierzona głównie w 10 produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych najczęściej znajdowanych na europejskich plażach czy w morzach. Pod względem ilościowym stanowią one ok. 70% odpadów morskich.

Celem Dyrektywy plastikowej jest więc ograniczenie wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (w szczególności wodne) i na zdrowie człowieka, a także zachęcanie do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym dzięki innowacyjnym modelom biznesowym, produktom i materiałom.

Dyrektywa plastikowa  przewiduje:

  • od 2021 r. zakaz wprowadzania do obrotu 10 plastikowych produktów jednorazowego użytku  - patyczki higieniczne, sztućce (widelce, noże, łyżki, pałeczki), talerze, słomki, mieszadełka do napojów, patyczki do balonów, pojemniki do żywności i styropianowe kubeczki - oraz zastąpienie ich alternatywnymi produktami;
  • od 2025 r. nakrętki i wieczka plastikowe będzie można wprowadzić  do obrotu tylko pod warunkiem, że będą one przymocowane na stałe do butelek i pojemników;
  • od 2025 r. wszystkie butelki plastikowe muszą być wykonane w minimum 25% z materiału pochodzącego z recyklingu, a od 2030 r. - w 30%;
  • do 2025 r. poziom zbiórki i recyklingu plastikowych butelek na napoje jednorazowego użytku ma wynieść  77%, a do 2029 r. - 90%.

Aby osiągnąć ww. poziom zbiórki plastikowych butelek jednorazowego użytku kraje członkowskie mają ustanowić cele selektywnego zbierania w ramach systemów rozszerzonej odpowiedzialności producentów lub ustanowić tzw. system kaucyjny. Oznacza to, że do ceny produktu będzie doliczana opłata, która w momencie oddania butelki będzie zwracana konsumentowi przez sklep lub automat. .

Producenci takich produktów jak np. opakowania na żywność, owijki na kanapki, pojemniki na napoje, kubki na napoje, chusteczki nawilżane, lekkie torby na zakupy itd. będą ponosić koszty zbierania tych odpadów, ich transportu, przetworzenia i uprzątnięcia oraz koszty upowszechniania edukacji.

Wyroby z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku typu podpaski higieniczne, tampony, chusteczki nawilżone czy balony trzeba będzie opatrzeć widocznym, wyraźnie czytelnym i nieusuwalnym oznaczeniem zawierającym odpowiednie informacje dla konsumenta dotyczące unieszkodliwiania produktów stanowiących odpady lub niewskazanych metod unieszkodliwiania takich produktów, albo negatywnych skutków zaśmiecania środowiska, albo informacje dotyczące obecności tworzyw sztucznych w produkcie.

 

Zakaz plastiku a biznes

Wszystkie proponowane wyżej rozwiązania niosą za sobą poważne implikacje dla przedsiębiorstw, które będą musiały się dostosować do nowych przepisów prawa i ponieść koszty z tym związane. Czasu jednak jest niewiele, ponieważ wymogi Pakietu odpadowego już muszą być wdrażane, a Dyrektywa plastikowa, po akceptacji rady Unii Europejskiej, ma być transponowana do porządku krajowego 2 lata od jej wejścia w życie.

Oznacza to intensywny czas dla przedsiębiorstw, które powinny uwzględnić w swojej strategii wpływ nadchodzących regulacji. Przewidujemy, że nakaz wycofywania się z plastiku najbardziej dotknie  branże dystrybucyjną oraz produkcyjną FMCG. 

Nie sposób jednak pominąć pozytywnego aspektu wprowadzanych przepisów. Kwestia uregulowania wprowadzania na rynek oraz obrotu towarami, które zanieszczyszają środowisko, była długo oczekiwana. Jest to tylko jeden z początkowych kroków. Długoterminowo należy się spodziewać coraz bardziej restrykcyjnych wymogów i stopniowego ograniczania obrotu plastikowymi produktami i tym samym konieczności poszukiwania substytutów. 

Naturalną odpowiedzią będzie modyfikacja modeli funkcjonowania przedsiębiorstw: zarządzanie ryzykiem, redukcja strat bądź poszukiwanie nowych biznesowych możliwości. Pierwszy krok jest konieczny biorąc pod uwagę krótki czas na reakcję, ale coraz częściej zauważalnym trendem jest budowanie wartości poprzez odpowiednie uwzględnienie ochrony środowiska w strategii firm np. poprzez zmianę polityki cenowej, wprowadzenie nowych ekologicznych produktów. Tym samym ochrona środowiska również może mieć pozytywny aspekt biznesowy.

 

Zakaz plastiku a biznes

Skontaktuj się z nami

Katarzyna Barańska

Counsel, Radca Prawny, PwC Polska

Tel.: +48 519 504 635

Katarzyna Urbańska

Wicedyrektor ds. regulacji, PwC Polska

Tel.: +48 519 507 169

Marcin Bagiński

Starszy Menedżer

Tel.: +48 519 506 761

Remigiusz Piwowarski

Wicedyrektor, PwC Polska

Tel.: +48 519 506 553

Obserwuj nas