Konieczna jest transformacja systemu podatkowego, by zmniejszyć skutki spowolnienia gospodarczego

Zmiany w polskim systemie podatkowym mogą być skuteczną odpowiedzią na spowolnienie gospodarcze wywołane przez trwającą pandemię. Zdaniem ekspertów PwC kluczowe są działania w zakresie pobudzenia inwestycji i konsumpcji, uproszczenia administracji poprzez zmiany w procesie pozyskiwania wsparcia inwestycyjnego czy konsumpcyjnego oraz transformacja cyfrowa – zarówno samej administracji, jak też biznesu.

Przejdź do raportu "Podatkowe remedium"

Globalna pandemia przyniosła dramatyczne skutki nie tylko dla zdrowia ludzi, ale również dla gospodarki globalnej i rynków lokalnych. Wobec znaczącego wyhamowania produkcji i wymiany handlowej w drugim kwartale 2020 r., świat stanął w obliczu istotnego spowolnienia. Ta sytuacja nie ominęła również Polski. Remedium na wyzwania nadchodzących kwartałów mogą być zmiany w systemie podatkowym. Dają one szansę na zapewnienie narzędzi pro-inwestycyjnych i pro-konsumpcyjnych, przy jednoczesnym wsparciu transformacji cyfrowej biznesu i administracji oraz uszczelnieniu systemu podatkowego.

Jan Wacławek, partner zarządzający działem prawno-podatkowym PwC

W raporcie „Podatkowe remedium. Transformacja biznesu – rekomendacje PwC” eksperci działu prawno-podatkowego PwC wskazują 5 obszarów działania, które ich zdaniem są kluczowe dla minimalizowania skutków spowolnienia gospodarczego.

  1. Inwestycje – stworzenie zachęt podatkowych do inwestowania środków finansowych, a nie do dystrybucji do właścicieli. Inwestycje powinny być realizowane zarówno w sektorze MŚP, jak też przez dużych przedsiębiorców, których aktywność inwestycyjna powinna być motorem wzrostu.
  2. Konsumpcja - zastosowane narzędzia podatkowe powinny zachęcać konsumentów do wydawania gotówki, a nie do oszczędzania.
  3. Uproszczenia - przedsiębiorcy i administracja nie powinni być obciążani obowiązkami, które nie są niezbędne, albo których realizacja jest bardziej kosztowna od zakładanych efektów.
  4. Wpływy budżetowe – stworzenie rozwiązań, które pozwolą na efektywną weryfikację rozliczeń dotyczących wydatków inwestycyjnych i konsumpcyjnych.
  5. Transformacja cyfrowa - wprowadzane narzędzia powinny wspierać zmianę podejścia biznesu i administracji w stronę cyfryzacji. Narzędzia cyfrowe (w podatkach) powinny objąć zmiany w każdym filarze.

W tym momencie brakuje kompleksowych programów przeciwdziałania recesji, z wyjątkiem programów opartych o dotacje czy instrumenty dłużne. W innych państwach UE wprowadzane są na przykład przejściowe obniżki VAT, co ma pobudzić konsumpcję. Zapowiadane u nas narzędzia ukierunkowane na wsparcie inwestycji, takie jak estoński podatek dochodowy, ulga na automatyzację czy zmiany w PSI), to zdecydowanie dobry kierunek, nadal istnieje jednak przestrzeń legislacyjna do wprowadzania dalszych zmian podatkowych, które jeszcze mocniej zniwelowałoby skutki recesji.

Tomasz Kassel, partner w dziale prawno-podatkowym PwC

W zakresie pobudzania inwestycji eksperci PwC wskazują na potrzebę wdrożenia zapowiadanych przez Ministerstwo Rozwoju dwóch rozwiązań: ulgi na automatyzację (czasowy dodatkowy odpis na wydatki inwestycyjne w zakresie automatyzacji procesów) oraz obniżenie barier wejścia do Polskiej Strefy Inwestycji dla MŚP. Pozytywnie oceniana jest także praca Ministerstwa Finansów nad wprowadzeniem podatku dochodowego na wzór estoński dla MŚP, czyli brak podatku dochodowego do momentu dystrybucji środków z biznesu lub finansowania kosztów niepodatkowych.

Propozycje narzędzi, które mogłyby pobudzić konsumpcję to m.in.: przejściowa obniżka stawki VAT na usługi pracochłonne, loteria e-paragonowa, czyli automatyczna loteria, w której biorą udział posiadacze e-paragonów oraz dodatkowy odpis na wydatki konsumpcyjne dla osób fizycznych.

Niezwykle istotne z punktu widzenia samej administracji, ale też biznesu są uproszczenia. W tym obszarze eksperci PwC wymieniają takie narzędzia jak: jasne wytyczne dotyczące pojęcia reprezentacji, pełne uznawanie elektronicznego podpisu i praca z organem na kopiach dokumentów, czy możliwość zdalnego udziału w rozprawach sądowych.

Pracując nad zmianami w systemie podatkowym Państwo powinno też zwiększyć poziom pewności, że wsparcie wysiłku inwestycyjnego i konsumpcyjnego nie będzie prowadziło do rozwoju czarnej i szarej strefy. W tym aspekcie ważną rolę mogą odegrać Centralny Rejestr Faktur oraz upowszechnienie e-paragonów.

Dobór czy opracowanie poszczególnych narzędzi zależeć będzie finalnie od krótko- i średnioterminowych możliwości budżetowych. Kluczowe jest systemowe podejście i stworzenie takich rozwiązań, które będą wzajemnie oddziaływać na siebie. Niezależnie od ostatecznego kształtu rozwiązań ważne jest jeszcze zwrócenie uwagi na dwie kwestie. Po pierwsze – wsparcie konsumpcji od razu powinno zawierać elementy przeciwdziałania szarej strefie. Po drugie – wprowadzane zmiany powinny mocno akcentować potrzebę transformacji cyfrowej przedsiębiorców, zarówno w wymiarze front-office, jak również w wymiarze back-office.

Mieczysław Gonta, partner w dziale prawno-podatkowym PwC

Skontaktuj się z nami

Jakub Kurasz

Jakub Kurasz

Dyrektor, Lider ds. Komunikacji, PwC Polska

Tel.: +48 601 289 381

Michał Gołębiewski

Michał Gołębiewski

Menedżer ds. komunikacji, PwC Polska

Tel.: +48 519 504 245

Obserwuj nas