Raport PwC

Zielone finansowanie po polsku, edycja 4

Zielone Finansowanie
  • 16 minute read
  • Styczeń 26, 2026

Transformacja i zmieniające się regulacje: Jak polskie banki dostosowują się do wymogów ESG w obliczu pakietu Omnibus przy rosnących wyzwaniach makroekonomicznych?

Raport: Zielone finansowanie po polsku, edycja 4

Wprowadzenie

W Unii Europejskiej trwają intensywne działania mające na celu przeciwdziałanie kluczowym wyzwaniom gospodarczym, takim jak spadająca konkurencyjność, wysokie ceny energii, obciążenia regulacyjne, starzenie się społeczeństw, luka w finansowaniu dużych projektów infrastrukturalnych oraz bariery dla rozwoju rynku kapitałowego.Jednym z istotnych kierunków jest redukcja obciążeń regulacyjnych dla instytucji finansowych, w tym tych dotyczących ESG, oparta na pogłębionych analizach przedstawionych m.in. w raportach Mario Draghiego i Enrico Letty. Zaproponowane przez Komisję Europejską zmiany określane mianem pakietu Omnibus obejmują m.in. ograniczenie liczby podmiotów zobowiązanych do raportowania ESG oraz zakresu raportowanych informacji, uproszczenie analizy materialności oraz kryteriów oceny zawartych w Taksonomii, a także rezygnację z niektórych obowiązków raportowych wynikających z Taksonomii.

Poza niepewnością regulacyjną, istotnym wyzwaniem jest korekta globalnych polityk i celów klimatycznych (np. podejścia USA w zakresie redukcji emisji CO₂ i wycofania się z Porozumienia Paryskiego), co wpływa na międzynarodowy kontekst działań europejskich banków. Obserwowane zmiany skłaniają część instytucji do bardziej pragmatycznego podejścia, łączącego wymogi w zakresie zrównoważonego rozwoju z poszukiwaniem przewagi konkurencyjnej w przyjętych strategii ESG. Aż 80% ankietowanych banków deklaruje kontynuację dotychczasowych działań w obszarze ESG, co potwierdza ich determinację w realizacji celów zrównoważonego rozwoju. 

Wpływ nastrojów na arenie międzynarodowej na strategie banków w obszarze ESG

Pomimo wyzwań spowodowanych zmieniającymi się priorytetami międzynarodowymi oraz wycofania się USA z Porozumienia Paryskiego i zmian w Agendzie ONZ, zdecydowana większość banków w Polsce (79%) nie planuje na obecnym etapie zmieniać swoich kierunków działań w obszarze ESG. Traktują je jako strategiczny fundament długoterminowego rozwoju, a tylko niewielki odsetek (14%) oczekuje nieznacznego spowolnienia prac nad strategią ESG, co sugeruje, że instytucje pozostają zdeterminowane w realizacji swoich programów zrównoważonego rozwoju. 

Zaledwie jedna instytucja zadeklarowała zamiar intensyfikacji działań w obszarze ESG. Z kolei coraz więcej banków na kontynencie wzmacnia swoje zaangażowanie w zieloną transformację, odpowiadając na rosnące wymagania regulacyjne i społeczne. Polski rynek, choć jeszcze ostrożny, zaczyna podążać w tym samym kierunku, dostrzegając strategiczne znaczenie ESG dla konkurencyjności na rynku europejskim, ale też pragmatycznie oceniając realne możliwości wdrożenia ambitnych wymogów regulacyjnych w obszarze ESG. 

W dłuższej perspektywie, zdolność banków do adaptacji i innowacji, w tym w ramach strategii ESG, może stać się jednym z czynników sukcesu w szybko zmieniającym się i niepewnym środowisku międzynarodowych regulacji i oczekiwań społecznych.

Wykres 1: Czy obserwowane zmiany na arenie międzynarodowej (np. wycofanie USA z Porozumienia Paryskiego oraz Agendy ONZ w zakresie Celów Zrównoważonego Rozwoju) oraz konieczność poprawy konkurencyjności gospodarki UE wpłyną na plany i strategie Państwa instytucji w zakresie ESG w 2025 roku?  


Na chwilę obecną nie spodziewamy się zmiany planów ani intensywności prac założonych w obszarze zrównoważonego rozwoju i przyjętej strategii ESG
%
Spodziewamy się tylko niewielkiego spowolnienia prac w obszarze zrównoważonego rozwoju i przyjętej strategii ESG
%
Spodziewamy się większej niż zakładana intensyfikacji prac w obszarze zrównoważonego rozwoju i przyjętej strategii ESG lub metodach identyfikacji i pomiaru ryzyka ESG
%

Ekspozycje kredytowe spełniające kryteria ESG

Większość respondentów (65%) ocenia, że udział ich ekspozycji spełniających kryteria ESG w portfelu nie przekracza 29%, w tym prawie połowa z tej populacji wskazuje na poziom poniżej 5%. Jednocześnie niemal jedna trzecia banków (29%) zakwalifikowała swoje ekspozycje do kategorii “inne” wskazując, że w przyjętej strategii nie określają wartości ekspozycji spełniających kryteria ESG przy zastosowaniu wskaźnika zielonych aktywów (GAR). Taka struktura odpowiedzi wskazuje na utrzymujący się brak jednolitego podejścia do klasyfikacji zrównoważonych kredytów. 

Zastosowanie w finansowaniu kryteriów Taksonomii UE pozwala co prawda mitygować ryzyko greenwashingu, jednak nie pozwala osiągnąć odpowiednio dużej skali z uwagi na liczne wyzwania metodologiczne i ograniczoną podaż takich projektów. W rezultacie większość banków nie używa danych taksonomicznych do celów strategicznych, w tym projektowania produktów finansowych m.in. z uwagi na niski poziom ekspozycji klasyfikowanych jako zgodne z Taksonomią, wyzwania metodologiczne w ocenie zgodności z kryteriami (zmiany w wykładni przepisów, dostępność i jakość danych, podaż projektów kwalifikujących się i spełniających kryteria Taksonomii) oraz wysoką zależność od modelu biznesowego. 

Wykres 2: Jaką część portfela kredytowego (w ujęciu wartościowym) stanowią ekspozycje spełniające kryteria (cele) ESG określone w strategii przyjętej w Państwa instytucji?  


Pomiędzy 6-29%
%
Poniżej 5%
%
Inne
%
Powyżej 30%
%

Dane do identyfikacji i oceny ryzyka ESG

Na potrzeby sprostania wymogom w zakresie identyfikacji i oceny ryzyka ESG banki korzystają z wielu źródeł informacji, wśród których dominują dane pozyskiwane bezpośrednio od kontrahentów (100% respondentów), dane ze źródeł publicznych (79% respondentów) oraz estymacje wewnętrzne np. oparte o charakterystyki sektorowe (79% respondentów). Wzrosło również wykorzystanie danych dostarczanych przez wyspecjalizowane podmioty sektora publicznego (wykorzystywane przez 64% ankietowanych) oraz podmioty komercyjne (57% ankietowanych), co może być wynikiem większego zaufania do tego typu źródeł i ich rosnącej dostępności na rynku. Rosnąca ilość danych w zakresie ESG oraz różnicowanie źródeł ich pochodzenia coraz częściej wiąże się z koniecznością odpowiedniego dostosowania systemów IT oraz procesów wewnętrznych, aby zapewnić odpowiedni proces zarządzania jakością danych ESG. Rośnie więc znaczenie działań w zakresie automatyzacji procesów gromadzenia i przetwarzania danych ESG oraz wdrażania mechanizmów kontroli jakości danych nakierowanych nie tylko na poprawę jakości danych, ale również na wzrost efektywności organizacyjnej i przyspieszenie procesów wewnętrznych, w tym związanych z udzielaniem finansowania. 

Wykres 3: Jakie dane wykorzystuje Państwa instytucja na potrzeby identyfikacji i szacowania ryzyka ESG kontrahentów (kredytobiorców, dostawców, inwestycji) w największym stopniu?


Dane pozyskiwane bezpośrednio od kontrahenta (sprawozdanie, certyfikaty, formularze)
%
Szacunki wewnętrzne na podstawie danych wewnętrznych lub zewnętrznych
%
Powszechnie dostępne dane na temat kontrahenta (ujawnienia, doniesienia medialne, informacje na stronach www)
%
Dane dostarczane przez wyspecjalizowane podmioty sektora publicznego (agendy rządowe, stowarzyszenia, ośrodki badawczo-naukowe, izby gospodarcze jak ZBP)
%
Dane dostarczane przez wyspecjalizowane komercyjne podmioty (ratingi komercyjne, certyfikaty, bazy danych w zakresie ESG)
%
Inne
%

Wykorzystanie technologii w zarządzaniu i analizie danych ESG

W tegorocznej edycji raportu po raz pierwszy badaliśmy technologie, które instytucje finansowe planują używać w procesie analizy i raportowania danych ESG. Wyniki wskazują na szerokie zastosowanie klasycznych narzędzi, takich jak arkusze kalkulacyjne i rozwiązania klasy Business Intelligence (BI), które wykorzystuje aż 86% respondentów. Te narzędzia pozostają popularnym wyborem ze względu na ich wszechstronność i łatwość integracji z istniejącymi systemami analitycznymi.

Znaczące zainteresowanie wzbudzają rozwiązania do przechowywania dużych ilości danych, takie jak data lakes oraz data warehouses, które wskazało 79% instytucji. Wykorzystanie sztucznej inteligencji do automatyzacji zbierania i analizy danych wskazuje 29% banków, co podkreśla rosnące zainteresowanie nowoczesnymi technologiami, które mogą wspierać efektywność operacyjną oraz przyspieszać procesy decyzyjne. Wraz z tym rozwiązania do raportowania finansowego i niefinansowego, takie jak Workiva, również znalazły swoje miejsce, wskazuje je 29% banków.

Wykres 4: Jakie technologie planujecie Państwo wykorzystywać w procesie pozyskiwania i analizy danych związanych z oceną ryzyka ESG kontrahentów oraz raportowania ESG?   


Rozwiązania klasy Business Intelligence (np. PowerBI, Tableau)
%
Arkusze kalkulacyjne (np. Excel)
%
Rozwiązania przechowywania danych (np. data lake, data warehouse)
%
Sztuczna inteligencja do automatyzacji zbierania i analizy danych ESG
%
Rozwiązania do raportowania finansowego i niefinansowego (np. Workiva)
%
Inne
%
Platformy i rozwiązania do zarządzania danymi ESG (np. Microsoft Sustainability Manager, SAP Sustainability Control Tower)
%

Raport PwC "Zielone finansowanie po polsku"

Skontaktuj się z nami

Łukasz  Żochowski

Łukasz Żochowski

Partner, PwC Polska

Tel.: +48 502 184 659

Przemysław Paprotny

Przemysław Paprotny

Partner, PwC Polska

Tel.: +48 502 184 766

Piotr Bednarski

Piotr Bednarski

Dyrektor, PwC Polska

Tel.: +48 519 507 049

Dorota Hutny

Dorota Hutny

Starsza Menedżerka, PwC Polska

Tel.: +48 519 508 215

Obserwuj nas