Jak estoński CIT zmienił polskie firmy?

Większość biznesów bardzo ucierpiała w wyniku pandemii. W tym trudnym momencie z pomocą przyszedł ustawodawca wprowadzają od 2021 roku estoński CIT, a następnie liberalizując istotnie te przepisy od 2022 r.

Od tego momentu estoński CIT zaczął nabierać popularności. W 2022 r. Ministerstwo Finansów zachęcało podatników do skorzystania z tej formy opodatkowania wskazując, że:

We wspomnianym artykule Ministerstwo wyjaśniało jak proste jest wejście w reżim estońskiego CIT oraz jak duża jest w tym zakresie elastyczność. 

Co w takim razie może pójść nie tak? Wielu przedsiębiorców miało ograniczone zaufanie do estońskiego CIT, bo gdy spojrzeli na te regulacje zaraz po ich wprowadzeniu w 2021 roku zobaczyli same problemy. Niemniej, gdy ich księgowi, doradcy podatkowi czy zaprzyjaźnione firmy wyjaśniały, że przepisy istotnie zliberalizowano od 2022 roku, a jednocześnie wydano 74 stronnicowe objaśnienia do stosowania estońskiego CIT (2) – nie było co się zastanawiać. Trzeba było odbudować kapitał po pandemii.

Ci, którzy się przekonali nie chcieli czekać - chcieli skorzystać z estońskiego CIT możliwie szybko. W końcu każdy miesiąc płacenia CIT od dochodu, który chce reinwestować to wyrzucone pieniądze. Dlatego wiele firm decydowało się na przejście na estoński CIT w trakcie roku obrotowego. Wystarczyło przecież “zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości”. Wspomniane sprawozdanie to sprawozdanie śródroczne. Nie składa się go do KRS. Jest ono na potrzeby wewnętrzne. We wspomnianych objaśnieniach trudno doczytać się jakichkolwiek dodatkowych uwag dotyczących tej procedury czy wskazówek na co zwrócić uwagę. W tamtym okresie nikomu nie przychodziło do głowy, że ewentualne uchybienie formalne dotyczące tego sprawozdania śródrocznego czy też związane z terminem jego podpisania może mieć drastyczne skutki dla firmy. Tym bardziej, gdy jednocześnie artykuły na stronach rządowych zapewniały:

Dziś dla wielu polskich firm, księgowych i doradców takie sformułowanie zakrawa na sarkazm.

O tym na czym polega problem ze sprawozdaniem śródrocznym i jaka jest wykładnia organów podatkowych pisaliśmy w poprzednim artykule. Jeśli czytasz ten artykuł to prawdopodobnie Twoja spółka:

• nie sporządziła śródrocznego sprawozdania w XML, bo sporządziła je np. w PDF
• albo ma takie sprawozdanie w XML, ale sporządziła je po terminie
• lub sporządziła je w terminie, ale zostało ono podpisane przez główną księgową po terminie
• lub zostało sporządzone w terminie, podpisane przez główną księgową w terminie, ale nie podpisane przez zarząd w terminie (albo podpisane przez niektóre osoby z zarządu).

Kombinacji rodzących problemy jest wiele. Najpewniej organ już wezwał Twoją firmę do przesłania XML lub wszczął już względem Twojej firmy kontrolę lub postępowanie podatkowe. Może Twoja firma już nawet zapłaciła zaległy CIT z odsetkami.

A może po prostu na ten moment jeszcze nikt ze strony organów skarbowych nie zgłosił się do Waszej spółki, ale spodziewacie się, że jest to kwestia czasu. Może nawet byłoby lepiej, bo jesteście w ogromnej niepewności co robić.

Wiemy, że abolicja dla podatników posiadających ten problem miała wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Wiemy już, że nie wejdzie od 1 stycznia 2026 r, ale dalej trwają prace nad tymi przepisami (4). Wiemy, że według aktualnego brzmienia treści procedowanych przepisów abolicyjnych abolicją zostaną objęte tylko te sytuacje, gdzie sprawozdanie śródroczne jest sporządzone w formacie XML, jest sporządzone w terminie i podpisane w terminie przez główną księgową, a brakuje na nim jedynie podpisów zarządu. Na dziś jest to zatem ratunek niepewny i potencjalnie wyłącznie dla wybranych.

Wiemy także, że Ministerstwo Finansów wie o tej agresywnej praktyce organów podatkowych, bo zostało o tym poinformowane między innymi w interpelacji poselskiej z 4 listopada 2025 r.(5) Z lektury odpowiedzi na tę interpelację (6), wiemy także, że sytuacja podatników jest patowa. Ministerstwo Finansów uchyla się od zajęcia jakiegokolwiek stanowiska. To co można wyczytać z odpowiedzi na interpelacje to, że:

• Szef KAS twierdzi, że nie ma wpływu na indywidualne sprawy prowadzone przez organy podatkowe,
• nie jest planowane wydanie wytycznych czy interpretacji ogólnej w tej materii,
• trwa proces ustawodawczy dotyczący abolicji, ale czy, kiedy i w jakim kształcie będzie abolicja – nie wiadomo.

Być może czeka nas debata co jest ważniejsze: zaufanie polskiego biznesu do Państwa i jego organów czy potencjalne wpływu budżetowe z domiarów CIT w tych sprawach.

Jeśli ta sytuacja Cię dotyczy – skontaktuj się z nami. Pomożemy:

• ocenić ryzyko i ustalić strategię działania na dziś, 
• przygotować odpowiednią argumentację, wspierającą stanowisko spółki,
• odpowiedzieć na wezwania z urzędu,

W razie potrzeby reprezentujemy w sporach z organami podatkowymi. 

Mamy argumenty, wiedzę i doświadczenie, jak bronić prawa do możliwości korzystania z estońskiego CIT. Mamy także sprawdzony model współpracy z firmami w podobnej sytuacji. Im więcej podmiotów zgłasza ten sam problem, tym silniejsza staje się nasza pozycja w obronie prawa do stosowania estońskiego CIT.