Przeciwdziałanie praniu pieniędzy na rynku hazardowym na świecie

Rozwój technologiczny w naturalny sposób wpływa na rynek hazardowy

Obecnie klienci coraz częściej korzystają z bezgotówkowych gier hazardowych online. Dzięki technologii, hazard staje się jeszcze bardziej dostępny niezależnie od miejsca, w którym jesteśmy - możemy grać w domu, samochodzie czy w trakcie podróży w pociągu.

Obecnie kasyna stacjonarne są nadal znaczącą częścią branży gier hazardowych, jednak platformy internetowe i aplikacje mobilne zdecydowanie wiodą prym.

Zwiększony dostęp do hazardu wpływa bezpośrednio na wzrost ryzyka prania pieniędzy, a co za tym idzie wymusza również odpowiedź organów regulacyjnych w celu zmniejszenia tego ryzyka.

Według raportu firmy Grand View Research Inc, światowy rynek gier hazardowych online odnotował wartość 63,53 milliarda USD w 2022 roku. Przewiduje się, że w latach 2023-2030 będzie rósł w tempie 11,7% rocznie. Prognozuje się, że jego wielkość osiągnie 153,57 milliardów USD do 2030 roku.

Globalizacja branży gier hazardowych jest bez wątpienia realna

Z perspektywy przestępczości finansowej branża gier hazardowych online jest bardziej narażona na ryzyko prania pieniędzy i finansowanie terroryzmu niż gry hazardowe prowadzone stacjonarnie.

MONEYVAL, Komitet Ekspertów w przedmiocie ewaluacji metod przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, zidentyfikował główne słabości rynku hazardowego online jako:

Transgraniczny charakter hazardu online;
Szybkość transakcji (transakcje są dokonywane przez Internet co sprawia, że śledzenie takich operacji i powiązanie ich z konkretnymi osobami może w niektórych przypadkach okazać się problematyczne);
Brak bezpośredniego kontaktu z graczami online;

Niska liczba dochodzeń i postępowań karnych w sprawach związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu;
Korzystanie z wielu kont (operatorzy gier hazardowych online, którzy dopuszczają możliwość zakładanie wielu kont przez jednego gracza, stwarzają warunki do swobodnego przenoszenia środków między różnymi kontami, co utrudnia identyfikację pochodzenia środków);

Korzystanie z firm świadczących usługi przekazów pieniężnych (firmy te zazwyczaj akceptują gotówkę w celu zasilenia internetowych kont hazardowych - co stwarza trudności w ustaleniu pochodzenia środków);
Korzystanie z kont głównych ( dotyczą działalności pośredników stacjonarnych udostępniających konto wielu graczom bez uprzedniej weryfikacji, co uniemożliwia ich identyfikację )
Korzystanie z kont VIP (operatorzy gier hazardowych online mogą oferować konta VIP niektórym graczom, którzy umieszczają duże depozyty środków na swoich kontach hazardowych).2

Jakie regulacje dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy mają wpływ na hazard online?

Wymogi regulacyjne AML (z ang. Anti Money Laundering, czyli przeciwdziałanie praniu pieniędzy) mające wpływ na branżę gier hazardowych online są bardzo podobne do tych, które mają zastosowanie w stosunku do instytucji finansowych, w tym: należytej staranności wobec klientów, analizy transakcji i zgłaszania podejrzanych działań. Branża gier hazardowych online podlega również i musi być zgodna z międzynarodowymi przepisami ustanowionymi przez FATF i europejskie dyrektywy AML, w celu zapobiegania i wykrywania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Wszystkie podmioty hazardowe są zobligowane nie tylko do przestrzegania przepisów dotyczących hazardu, ale także lokalnych przepisów AML jako podmioty obowiązane, o czym mówi m.in. „Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu” z 1 marca 2018 roku.¹⁴

Według Komisji Europejskiej ryzyko prania pieniędzy poprzez sektor gier hazardowych online, oceniane jest jako bardzo wysokie (na poziomie czwartym - najwyższym możliwym). W październiku 2022 roku Komisja Europejska zaproponowała wzmożenie poziomu kontroli klientów, w celu udaremnienia działalności przestępczej.

Przepisy dotyczące gier hazardowych różnią się w zależności od tego jak poszczególne kraje interpretują poszczególne regulacje. Niektóre państwa propagują hazard online, podczas gdy inne próbują go zupełnie zablokować. Przyjrzyjmy się niektórym przykładom z całego świata:

Polska jest klasyfikowana jako jeden z 5 krajów o najbardziej restrykcyjnych przepisach dotyczących gier hazardowych. Uczestnictwo w jakichkolwiek zagranicznych grach hazardowych, gdy gracz przebywa w Polsce, jest uważane za nielegalne.⁹

W Unii Europejskiej nie ma ujednoliconych regulacji odnośnie gier hazardowych, ale dyrektywy dotyczące przeciwdziałania prania pieniędzy określają wymogi dotyczące obowiązanych instytucji w całej Unii.⁸

Od początku stycznia 2023 roku w Niemczech odpowiedzialność za wszystkie licencje online została przekazana ze wszystkich krajów związkowych nowo utworzonemu wspólnemu organowi nadzorczemu ds. gier hazardowych w Halle.(10) Zalecane jest, aby operatorzy przyjęli odpowiednie systemy zarządzania ryzykiem, ponieważ niemiecka ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy jest szczególnie surowa w odniesieniu do KYC (ang. know your customer - poznaj swojego klienta) i transakcji płatniczych związanych z hazardem.¹¹

Na Cyprze – zarówno gry hazardowe, jak i zakłady są legalne, niezależnie od ich formy czy lokalizacji.¹²

Wielka Brytania jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych na świecie lokalizacji hazardowych. Znana jest również z wysokich standardów zgodności z przepisami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, wysokich kar oraz dobrze opracowanych zasad odpowiedzialnego hazardu.⁷

Gibraltar jest jedną z najpopularniejszych jurysdykcji hazardowych. Swoje siedziby mają tam jedni z najpopularniejszych operatorów gier hazardowych.⁶

Od 2018 roku w Stanach Zjednoczonych, każdy stan, w którym hazard jest legalny posiada własnego regulatora.⁴

W Australii rynek gier hazardowych musi współgrać z surowymi wymogami dotyczącymi zgodności z przepisami nt.przeciwdziałania praniu pieniędzy. Wszystkie stany i terytoria Australii mają własne przepisy odnośnie hazardu. Prawo zabrania hazardu online, ale zezwala na zakłady online.⁵

Regulatorzy zaczynają bacznie przyglądać się rynkowi gier hazardowych i przeprowadzają coraz więcej kontroli, nakładając coraz surowsze kary na firmy, które nie przestrzegają przepisów AML.

W Wielkiej Brytanii w sierpniu 2022 roku jedna z czołowych grup branży hazardowej została ukarana grzywną w wysokości 17 milionów funtów za uchybienia regulacyjne. Grupa została ukarana za nieprawidłowości w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i odpowiedzialności społecznej zarówno w swoich jednostkach internetowych, jak i stacjonarnych. Niepowodzenia w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy obejmowały między innymi:

Brak przeprowadzenia odpowiedniej oceny ryzyka związanego z wykorzystywaniem ich działalności online do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; zezwolenie klientom online na wpłacanie znaczących kwot bez przeprowadzania wystarczającej kontroli źródła pochodzenia środków;
Zezwolenie klientowi na zdeponowanie kwoty 724 000 funtów w ciągu 14 miesięcy bez należytej weryfikacji źródła pochodzenia środków oraz zezwolenie na zdeponowanie przez klienta, mieszkającego w mieszkaniu socjalnym, 186 000 funtów w okresie 6 miesięcy bez należytej weryfikacji źródła pochodzenia środków;

Brak w odpowiednim czasie wzmożonych kontroli wobec klienta, który poprzez Internet miał możliwość zdeponować 524 501 funtów między grudniem 2019 a październikiem 2020, zanim operator zamknął konto z powodu niedostarczenia przez klienta źródła pochodzenia środków;
Nieodpowiedni dobór źródeł informacji, służących weryfikacji klienta. W związku z czym zdolność finansowa klienta, który zdeponował znacząca kwotę, była oparta o niekoniecznie rzetelne informacje znalezione w Internecie;¹³

Czego możemy się spodziewać w przyszłości w temacie przeciwdziałania praniu pieniędzy?

Oczekiwany rozwój sektora i ściślejsze kontrole organów regulacyjnych wkrótce zmuszą rynek gier hazardowych online do stosowania bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy wobec swoich użytkowników.

Czy w rzeczywistości rynek gier hazardowych się zmieni przez co zmniejszona zostanie swoboda graczy, a regulacje staną się bardziej surowe? Czy trend hazardu online odejdzie w zapomnienie? A może kolejny czarny łabędź, jak niedawna pandemia COVID19, diametralnie zmieni krajobraz hazardowy, a instytucje obowiązane będą musiały dostosować swoje podejście do nowych okoliczności?