Dobre praktyki dla jednostek zainteresowania publicznego

Pod koniec 2019 roku Urząd Komisji Nadzoru Finansowego opublikował zestaw dobrych praktyk dla jednostek zainteresowania publicznego.

Dotyczą one zasad powołania, składu i funkcjonowania komitetów audytu. Obok regulacji prawnych, stanowią one istotny element, rodzaj wskazówek wspierających ich funkcjonowanie. Naturalnie nie jest to katalog zamknięty, a raczej zestaw opracowany w oparciu o wymogi ustawowe, czy te wynikające z prawodawstwa Unii Europejskiej.

Celem przygotowania zestawienia było dostarczenie członkom komitetu audytu narzędzi, które powinny przyczynić się do bardziej efektywnego działania tych gremiów. To również wsparcie dla  samych jednostek zainteresowania publicznego. Chodzi zarówno o sposób powoływania składu oraz zasady funkcjonowania komitetów audytu, jak i obszary, które powinny podlegać ich nadzorowi.

Na wstępie warto podkreślić, że każdorazowo należy pamiętać o zasadzie proporcjonalności. Chodzi o to by uwzględniać wielkości jednostki zainteresowania publicznego oraz skalę i zakres prowadzonej przez nią działalności. Dobre praktyki powinny być również stosowane z uwzględnieniem przepisów regulujących działalność podmiotów, na które nałożono ustawowy obowiązek powołania komitetu audytu.

Zasady, o których mowa, nie naruszają praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa i regulacji ostrożnościowych. Nie są to też rekomendacje wydawane przez organ nadzoru, na przykład w oparciu o ustawę o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej lub prawo bankowe. To oznacza, że nie stosuje się w tym przypadku zasady „zastosuj lub wyjaśnij”.

Co znalazło się w dobrych praktykach? 

Jeżeli chodzi o regulamin komitetów audytu, to w myśl dobrych praktyk, regulacje wewnętrzne powinny precyzować kryteria wiedzy i doświadczenia członków tego grona. W miarę możliwości każdy członek powinien posiadać wiedzę i doświadczenie, pozwalające na samodzielną i poprawną interpretację i ocenę sprawozdań finansowych 

Rekomendowane jest, aby komitet audytu posiadał budżet na korzystanie z doradztwa i pomocy ze strony zewnętrznych ekspertów. Ma to ogromne znaczenie, by jego członkowie mieli pewność, że w razie jakichkolwiek wątpliwości mogą zwrócić się o pomoc do ekspertów spoza swojej spółki. Istotne wsparcie w wykonywaniu zadań stanowią także systemy i funkcje wewnętrzne działające w spółce, przy udziale których komitet może wykonywać zadania ustawowe.

Zbiór ten wskazuje na analizy i dokumenty, których komitet audytu powinien wymagać od spółki,  a także określa jakie dokumenty powinien przygotować sam komitet audytu.

W zestawie dobrych praktyk nie mogło oczywiście zabraknąć tych, związanych z niezależnością.

Przykładowo, dopuszczalne jest pełnienie funkcji członka komitetu audytu w podmiotach powiązanych z emitentem. Same deklaracje czy oświadczenia o niezależności składane są raz w roku lub gdy dojdzie do zmiany statusu. Przy określaniu istotności stosunków gospodarczych na potrzeby niezależności,  pod uwagę powinna być brana istotność otrzymywanej kwoty i jej znaczenie dla członka rady nadzorczej a także występowanie konfliktu interesu, gdy dochodzi  do kontrolowania własnej pracy.

To oczywiście jedynie przegląd wybranych dobrych praktyk, przywołane powyżej przykłady wskazują jednak, że są to wartościowe wskazówki, które mogą poprawić efektywność funkcjonowania komitetów audytu.