Co oznacza wstępne porozumienie w sprawie Omnibusa?

Omnibus - kierunek zmian i kluczowe elementy uproszczeń

Wstępne porozumienie dotyczy projektu, którego celem jest usprawnienie przepisów dotyczących AI oraz ograniczenie obciążeń administracyjnych. Jednocześnie, projekt ten przesądza o zmianie harmonogramu stosowania niektórych przepisów regulujących AI na poziomie UE.

Wśród propozycji zmian możemy znaleźć w szczególności:

• Odroczony harmonogram stosowania przepisów dotyczących systemów AI wysokiego ryzyka o nie więcej niż 16 miesięcy,
• Wprowadzenie zakazu stosowania tzw. „nudifier apps” bez zgody osoby, której dotyczą – ma on obejmować w szczególności materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne dzieci,
• Przywrócenie obowiązku rejestracji systemów AI w unijnej bazie systemów wysokiego ryzyka – również wtedy, gdy dostawca uznaje, że jego system jest wyłączony z klasyfikacji,
• Utrzymane standardu „absolutnej konieczności” – dla przetwarzania szczególnych kategorii danych osobowych na potrzeby wykrywania lub korygowania stronniczości,
• Przedłużenie terminu na ustanowienia krajowych piaskownic regulacyjnych AI do 2 sierpnia 2027 r.,
• Skrócenie okresu karencji na wdrożenie rozwiązań w zakresie przejrzystości w odniesieniu do sztucznie generowanych treści do 3 miesięcy - nowy termin to 2 grudnia 2026 r.
• Dookreślenie kompetencji Urzędu ds. AI wobec systemów opartych na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w sytuacji, gdy dany model i system opracował ten sam dostawca.

AI Act a przepisy sektorowe

Ponadto, osiągnięto kompromis w przedmiocie stosowania AI Act i właściwych przepisów sektorowych, w przypadku gdy przepisy te okazują się zbieżne z tymi regulującymi sztuczną inteligencję. Wśród branż szczególnie dotkniętych możliwością „nałożenia się” na siebie wymogów regulacyjnych wskazano m.in. sektor wyrobów medycznych czy przemysłowy (maszyn). Mając na uwadze ten problem – uwzględniono mechanizm rozwiązywania sytuacji, zgodnie z którym stosowanie przepisów AI Act zostanie ograniczone w drodze aktów wykonawczych.

Moc prawna wstępnego porozumienia w sprawie Omnibusa

Na obecnym etapie wstępne porozumienie nie ma mocy aktu prawa powszechnie obowiązującego ani nie jest samoistnie wiążącą zmianą AI Act. Porozumienie ma charakter polityczny. Projekt wymaga bowiem zatwierdzenia przez Radę i Parlament Europejski. Następnie kolejnym krokiem powinno być formalne przyjęcie aktu ustawodawczego. Na tym etapie porozumienie nie wywołuje jeszcze skutków prawnych, ale stanowi wyraźny sygnał co do kierunku i zakresu uzgodnionych zmian wdrożeniowych.