Zrównoważony rozwój jako przewaga konkurencyjna

Efekty tych działań są widoczne i opłacalne. Najważniejsze korzyści dla firm to m.in. oszczędności, wyższe przychody, nowe możliwości finansowania, a nawet długoterminowe budowanie odporności firmy. Zrównoważony rozwój staje się coraz istotniejszy dla firm, które chcą pozostać konkurencyjne na rynku, a także mieć dostęp do finansowania. Według najnowszych danych aż 71% instytucji finansowych planuje rozszerzenie swojej oferty o produkty wspierające realizację celów środowiskowych lub transformację środowiskową, a połowa rozważa również wprowadzenie zachęt finansowych, aby aktywnie wspierać klientów w przechodzeniu na bardziej zrównoważoną działalność.

Kliknij na wybrane pole i dowiedz się więcej:

Korzyści finansowe

Zrównoważony rozwój wpływa zarówno na poziom przychodów, koszty operacyjne, jak i możliwości pozyskania finansowania. Dane pokazują, że przedsiębiorstwa, które inwestują w działania proklimatyczne i transformację energetyczną, już teraz widzą wymierne efekty finansowe.

Firmy coraz częściej obserwują, że wprowadzanie rozwiązań przyjaznych środowisku przyciąga nowych klientów i otwiera nowe segmenty rynku.

Produkty o cechach zrównoważonych mogą generować bowiem od 6 do 25% więcej przychodów w porównaniu do standardowych produktów*. Potwierdzają to dyrektorzy generalni: jeden na trzech CEO twierdzi, że inwestycje proklimatyczne z ostatnich pięciu lat bezpośrednio przełożyły się na wzrost przychodów**.

Zrównoważony rozwój otwiera także drogę do nowych źródeł finansowania i ułatwia pozyskanie kapitału na preferencyjnych warunkach.

79%

Zdecydowana większość banków w Polsce nie planuje na obecnym etapie zmieniać swoich kierunków działań w obszarze ESG.

Traktują je jako strategiczny fundament długoterminowego rozwoju.⁴ Co więcej, instytucje finansowe coraz częściej uzależniają koszty kredytów od parametrów ESG. Przykładem są Sustainability-Linked Loans, w których marża kredytu obniża się wraz z osiąganiem określonych celów środowiskowych i społecznych. Firmy prowadzące działania proklimatyczne mają także większe szanse na uzyskanie finansowania inwestycyjnego i projektowego.

Firmy aktywnie wdrażające rozwiązania niskoemisyjne i poprawiające swoją efektywność zasobową zwiększają również szanse na pozyskanie dotacji unijnych: w tym w ramach programów wspierających transformację energetyczną, rozwój czystych technologii czy modernizację infrastruktury przemysłowej. Rokrocznie rośnie pula środków przeznaczonych na działania klimatyczne, co czyni zrównoważony rozwój jednym z najatrakcyjniejszych kierunków finansowania inwestycji.

Unia Europejska na wsparcie działań z zakresu klimatu i środowiska w latach 2021-2027 przeznacza aż 658 mld euro.

Rosnące znaczenie zrównoważonego rozwoju dostrzegają także inwestorzy. Działania ukierunkowane na zwiększenie efektywności energetycznej, odporności klimatycznej oraz usprawnienie procesów są dla nich sygnałem stabilności i długoterminowego potencjału firmy.

78%

inwestorów deklaruje, że raportowanie ESG zwiększa ich zaangażowanie

źródło: PwC’s Global Investor Survey 2025

84%

oczekuje, że spółki będą utrzymywać lub wręcz zwiększać wydatki na adaptację klimatyczną

Oszczędności operacyjne

Równie istotnym obszarem są oszczędności. Aż 2/3 CEO potwierdza, że inwestycje proklimatyczne obniżyły koszty ich organizacji².

100

mln złotych oszczędności - nawet tyle może przynieść firmom właściwe zaprojektowanie działań z zakresu zrównoważonego rozwoju w zależności od skali transformacji

Na przykład dzięki wprowadzeniu cPPA (korporacyjne umowy na zakup energii elektrycznej z OZE) firmy mogą zaoszczędzić nawet 22% kosztów energii³. Projekty “zero waste” mogą z kolei przynieść oszczędności rzędu od setek tys. do kilku mln zł rocznie.

Rozwój technologii

Zrównoważony rozwój coraz wyraźniej napędza cyfrową transformację firm. Wymogi raportowania ESG oraz potrzeba zarządzania danymi klimatycznymi skłaniają organizacje do wdrażania nowoczesnych narzędzi analitycznych, automatyzacji procesów czy systemów monitorowania śladu węglowego. Technologie te pomagają m.in. redukować koszty energii, zwiększać efektywność operacyjną i lepiej zarządzać ryzykami klimatycznymi.

Jednocześnie zrównoważony rozwój otwiera przestrzeń dla zupełnie nowych modeli biznesowych opartych na technologii. Firmy korzystają z rozwiązań umożliwiających cyfryzację procesów, automatyzację i lepszą integrację danych, a także rozwijają zaawansowane usługi technologiczne, takie jak managed services czy analityka wspierająca transformację klimatyczną. To także impuls do poszerzania kompetencji technologicznych zespołów i wdrażania innowacji, które pomagają organizacjom działać efektywniej, przewidywać zagrożenia (np. te wynikające ze zmian klimatu) i budować przewagę konkurencyjną na rynku.

Korzyści regulacyjne

Przestrzeganie regulacji z obszaru zrównoważonego rozwoju takich jak CSRD, CBAM, Taksonomia UE czy rozporządzenie EUDR, staje się dla firm nie tylko obowiązkiem, lecz również realnym narzędziem ograniczania ryzyk prawnych, finansowych i reputacyjnych. Firmy, które w odpowiednim czasie dostosowują się do nowych obowiązków, minimalizują ryzyko kar, w tym także finansowych, związanych z niezgodnością z przepisami.

Wiarygodność danych i zapobieganie greenwashingowi

Duże znaczenie odgrywa także kwestia minimalizacji ryzyka popełnienia greenwashingu. Rok 2025 pokazał, jak poważne mogą być konsekwencje niewystarczającej wiedzy i dbałości w tym obszarze. Prezes UOKiK postawił zarzuty greenwashingu czterem dużym firmom z sektorów transportowego i e‑commerce. Sam styczeń 2026 roku przyniósł już poważne zarzuty dla kolejnych trzech znanych i cenionych marek. W takich przypadkach kary mogą sięgać nawet 10% obrotu przedsiębiorstwa oraz do 2 mln zł dla osoby zarządzającej, jeśli naruszone zostały zbiorowe interesy konsumentów. To sygnał, że deklaracje środowiskowe muszą być rzetelne, oparte na danych i poparte rzeczywistymi działaniami.

Duże znaczenie odgrywa także kwestia minimalizacji ryzyka popełnienia greenwashingu. Rok 2025 pokazał, jak poważne mogą być konsekwencje niewystarczającej wiedzy i dbałości w tym obszarze. Prezes UOKiK postawił zarzuty greenwashingu czterem dużym firmom z sektorów transportowego i e‑commerce. Sam styczeń 2026 roku przyniósł już poważne zarzuty dla kolejnych trzech znanych i cenionych marek. W takich przypadkach kary mogą sięgać nawet

10%

obrotów przedsiębiorstwa

do 2 mln

złotych dla osoby zarządzającej

jeśli naruszone zostały zbiorowe interesy konsumentów. To sygnał, że deklaracje środowiskowe muszą być rzetelne, oparte na danych i poparte rzeczywistymi działaniami. Gromadzenie i prezentowanie informacji w sposób przejrzysty i zgodny z obowiązującymi regulacjami staje się więc kluczowym elementem budowania wiarygodności. Dzięki temu firmy są lepiej chronione przed wszczynaniem potencjalnych postępowań ze strony organów nadzoru, ale również przed utratą reputacji w oczach klientów i konsumentów, dla których zgodność deklaracji z rzeczywistością ma coraz większe znaczenie.

Budowanie odporności na ryzyka

Zrównoważony rozwój odgrywa kluczową rolę również w budowaniu odporności firm na rosnące ryzyka, zarówno te związane ze zmianami klimatycznymi, jak i z funkcjonowaniem w coraz bardziej złożonym otoczeniu regulacyjnym i społecznym. Skala wyzwań jest ogromna. Szacunki pokazują, że skutki zmian klimatycznych do 2050 roku mogą kosztować polską gospodarkę nawet 124 mld zł, co dla wielu firm oznacza konieczność wdrażania działań chroniących przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych. Inwestycje w tym obszarze są nie tylko formą zabezpieczenia, ale także przynoszą wymierne korzyści: każdy 1 USD zainwestowany w ograniczanie fizycznych ryzyk klimatycznych może generować nawet 21 USD zwrotu.

Transformacja energetyczna staje się nie tylko reakcją na zmiany klimatyczne, lecz przede wszystkim sposobem na ochronę konkurencyjności firm. Utrzymywanie modeli opartych na paliwach kopalnych zwiększa zależność od zagranicznych dostawców energii, co naraża przedsiębiorstwa na ryzyko wahania cen, niepewność geopolityczną i ryzyko utraty przewagi rynkowej.

Coraz więcej uwagi odporności poświęcają także inwestorzy: 25% z nich uwzględnia w swoich modelach wyceny firm plany dotyczące zarządzania ryzykiem klimatycznym (dane PwC’s Global Investor Survey 2025). To pokazuje, że odporność organizacji na skutki zmian klimatu przestaje być tematem przyszłości a staje się elementem realnie wpływającym na wartość przedsiębiorstwa już dziś.

Poza ryzykiem klimatycznym firmy mierzą się także z szeregiem innych obszarów zagrożeń, na które zrównoważony rozwój ma korzystny wpływ:

To zagrożenia dla firmy wynikające ze zmiany klimatu. Obejmują np. konieczność uwzględniania ryzyka powodzi czy innych ekstremalnych zjawisk pogodowych przy wyborze lokalizacji nowych inwestycji, projektowanie budynków odpornych na takie zjawiska.

Mogą między innymi wynikać z wyższych kosztów działalności, a także z przerwania ciągłości operacyjnej – np. w wyniku zaburzeń w łańcuchu dostaw czy zniszczeń spowodowanych zjawiskami pogodowymi. To również kwestia ponoszenia np. nieadekwatnych kosztów związanych z ubezpieczeniami (z powodu niewłaściwie oszacowanych ryzyk klimatycznych na obszarze prowadzenia działalności przez firmę), a także ryzyka związane z sankcjami finansowymi, np. ponoszonymi za brak zgodności z przepisami.

Obejmują one przede wszystkim konieczność spełnienia zgodności z takimi regulacjami jak przepisy środowiskowe, tzw. Dyrektywa budynkowa EBPD, Taksonomia, CSRD, EUDR czy CBAM, a także ryzyko niespełnienia tych wymogów i sankcji np. za greenwashing. Dodatkowo firmy muszą mierzyć się z niepewnością wynikającą z dynamicznych zmian prawa i trudności w interpretacji przepisów. Ważnym obszarem pozostaje także odpowiedzialność za cały łańcuch wartości, obejmująca kontrolę dostawców oraz spełnianie wymogów środowiskowych i społecznych.

Dotyczą wpływu na degradację środowiska oraz regulacji środowiskowych na działalność firmy. Obejmują m.in. analizę nowych lokalizacji firmy pod kątem ochrony przyrody i bioróżnorodności, planowanie inwestycji z uwzględnieniem rozwiązań geotechnicznych i hydrologicznych (erozja, osuwiska, ryzyko zanieczyszczenia wód) oraz dostosowanie projektów do zaostrzających się regulacji dotyczących bioróżnorodności, rekultywacji terenów i ochrony zasobów naturalnych.

Mogą wynikać zarówno z działań dostawców, jak i niespełnienia oczekiwań klientów w zakresie odpowiedzialności społecznej i środowiskowej np. poprzez stosowanie praktyk greenwashingowych. Zrównoważone działania pozwalają budować stabilny, wiarygodny wizerunek. Odpowiedzialna postawa firmy ułatwia utrzymanie zaufania użytkowników produktów i usług, szczególnie w czasach rosnącej wrażliwości społecznej na kwestie zrównoważonego rozwoju.

Działania obejmujące troskę o warunki pracy i dobrostan zespołu zmniejszają rotację, co z kolei ogranicza koszty rekrutacji i zapewnia stabilność operacyjną.

Przejrzystość wymagań wobec dostawców i kontrola zgodności, m.in. w zakresie przeciwdziałania pracy przymusowej czy pracy dzieci, zmniejszają prawdopodobieństwo naruszeń, które mogłyby negatywnie wpłynąć na firmę.

Zrównoważony rozwój przyciąga także pracowników

Zrównoważony rozwój staje się też jednym z kluczowych czynników wpływających na reputację firm oraz ich zdolność do przyciągania i utrzymywania najlepszych pracowników. Wraz z rosnącą świadomością społeczną i większą dostępnością danych o działaniach przedsiębiorstw, kandydaci coraz uważniej analizują postawy pracodawców wobec środowiska i społeczeństwa. Według raportu ManpowerGroup „Sustainability and the Rise of Green+ and Turquoise Jobs” dla 45% przedstawicieli pokolenia “Z” i 42% “Millenialsów” ekologia pracodawcy ma znaczenie już na etapie rozważania aplikacji. Co więcej, aż 62% pracowników deklaruje, że sprawdza reputację środowiskową organizacji, a jedna trzecia (35%) przyznaje, że wpływa to na ich decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu oferty. Ponadto, jak wskazuje badanie przeprowadzone w ramach programu “Wspieramy klimat – Biznes kontra smog” w 2025 roku:

72%

pracowników oczekuje od pracodawcy aktywnego podejmowania działań na rzecz ochrony środowiska

Zrównoważony rozwój tylko dla korporacji?

Choć często może wydawać się, że zrównoważony rozwój to domena największych korporacji, w rzeczywistości korzyści mogą z powodzeniem czerpać również małe i średnie przedsiębiorstwa oraz firmy rodzinne. To właśnie one coraz częściej znajdują się pod rosnącą presją klientów, partnerów biznesowych czy instytucji finansowych, by działać w sposób odpowiedzialny i transparentny.

Banki, podobnie jak w przypadku dużych firm, biorą pod uwagę ryzyka środowiskowe także w stosunku do małych i średnich firm.

79%

badanych instytucji deklaruje uwzględnianie w ocenie ryzyka kredytowego czynników ryzyka klimatycznego

Połowa uwzględnia w ocenie również inne ryzyka środowiskowe.⁴

Dane pokazują, że mimo stosunkowo niskiego poziomu formalizacji działań, świadomość w tym obszarze systematycznie rośnie. Jak wskazuje raport “Family Business Survey” obecnie jedynie 19% rodzinnych przedsiębiorstw deklaruje, że posiada cel biznesowy związany ze zrównoważonym rozwojem, a 28% uwzględnia inicjatywy przyjazne środowisku w swoich planach długoterminowych. Co jednak ważne, w perspektywie pięciu lat odsetek rodzinnych firm traktujących zrównoważony rozwój jako istotny cel wzrasta już do 39%, co oznacza, że wiele z nich dopiero wchodzi na ścieżkę transformacji, ale dostrzega jej konieczność. Co ciekawe, aż 44% badanych firm dostrzega potencjał, aby stać się liderami zrównoważonych praktyk biznesowych.

^Przypisy:

^{1. PwC’s Second Annual State of Decarbonization Report 2025}

^{2. PwC’s CEO Survey 2025}

^{3. Dane szacunkowe PwC na podstawie zrealizowanych projektów}

^{4. PwC “Zielone finansowanie po polsku”, 2026}