Transformacja cyfrowa coraz bardziej uwidacznia różnice pomiędzy starszym i młodszym pokoleniem w firmach rodzinnych. Jedynie 7% sukcesorów uważa, że ich przedsiębiorstwa posiadają strategię biznesową dopasowaną do obecnych czasów, a 36% odczuwa frustrację w związku z tym, że ich rodzice nie w pełni rozumieją szanse i zagrożenia jakie niosą za sobą nowe technologie – to wnioski z raportu PwC i Instytutu Biznesu Rodzinnego „O biznesie rodzinnym głosem sukcesorów. Różne ścieżki, te same priorytety”.
Przejdź do raportu "O biznesie rodzinnym głosem sukcesorów"
Autorzy raportu PwC i IBR podkreślają, że polscy sukcesorzy przywiązują dużą wagę do takich obszarów jak digitalizacja, innowacje i profesjonalizacja, a ich sposób patrzenia na świat sprawia, że są żywo zainteresowani dywersyfikacją, zarówno pod kątem produktowym, rynkowym, jak i sposobów wykonywania pracy. Dlatego patrząc na obecny stan rozwoju firm, 36% przedstawicieli młodego pokolenia dostrzega problem z niezrozumieniem nowych technologii przez swoich rodziców,. Dodatkowo, aż 75% jest zdania, że kluczowe znaczenie ma opracowanie strategii biznesowej dostosowanej do czasów transformacji, niestety jedynie 7% jest zdania, że ich firma dobrze sobie z tym radzi. Sama świadomość niedostatków w tym zakresie ma duże znaczenie i daje nadzieję, że wyniki te ulegną znaczącej poprawie w najbliższych latach.
„Potrzeba przekonującej strategii i praktycznego planu realizacji zarówno w krótkim, jak i średnim okresie ściśle wiąże się z tematem, który omówiliśmy w globalnym badaniu Family Business Survey 2016. Wykazało ono, że wiele firm rodzinnych ma skuteczne krótkoterminowe plany biznesowe oraz jasną długofalową wizję, którą mierzy się pokoleniami. Jednak jak pokazują badania okres pięciu do dziesięciu lat nie jest odpowiednio zaadresowany przez znaczą część biznesów rodzinnych. Dobrą wiadomością jest jednak to, że właśnie te obszary wymagają uwzględnienia priorytetów wskazanych przez przedstawicieli młodego pokolenia, które właśnie szykuje się do przejęcia sterów” – mówi Piotr Wyszogrodzki, partner w PwC, lider Praktyki Firm Prywatnych w Europie.
Jak wynika z danych zebranych w raporcie „O biznesie rodzinnym głosem sukcesorów. Różne ścieżki, te same priorytety”, aż 82% sukcesorów jest przekonanych, że innowacje mają fundamentalne znaczenie dla firmy, jednak tylko 15% sądzi, że ich biznes dobrze sobie z nimi radzi. To sygnał wskazujący na istnienie luki kompetencyjnej. Innowacje mogące umocnić pozycję rynkową przedsiębiorstwa, wciąż w wielu spółkach nie są wykorzystywane w sposób skuteczny i nie wspierają ich rozwoju. Nie we wszystkich firmach proces ten prowadzony jest w sposób gwarantujący najbardziej optymalne wykorzystanie zaangażowanych zasobów.
„Sukcesja to wieloletni proces. Wraz z wychowaniem przekazywane są rodzinne wartości, później wiedza, z czasem dopiero władza i własność w firmie rodzinnej. Dzieciom z firm rodzinnych, z którymi pracuję stawiam na początku współpracy 3 pytania: czy masz lub możesz mieć kompetencje do tego, by zarządzać biznesem rodzinnym; czy znając swoich rodziców możesz sobie wyobrazić, że pozwolą ci kiedyś samodzielnie zarządzać firmą; czy gdyby to nie była wasza firma – też chciałbyś to robić? Do przeprowadzenia dobrej sukcesji potrzebuję w tym teście 3 x TAK. Warto jednak pamiętać, że dochodzenie do prawdziwych odpowiedzi na te pytania, zajmuje miesiące, a czasem i lata. I angażuje nie tylko sukcesorów, ale też nestorów, którzy trochę jak w sztafecie – podając pałeczkę następcy w pewnym momencie muszą po prostu przesunąć się na bok, by ten który ma więcej siły, mógł biec szybciej i zapracować na lepszy wynik całego zespołu” – dodaje dr Adrianna Lewandowska, prezes Instytutu Biznesu Rodzinnego.
5 filarów sukcesu firm rodzinnych
Firmy rodzinne przygotowując się do sukcesji – lub będąc już w jej trakcie – mogą osiągnąć sukces na wiele sposobów. Niezależnie od obranej ścieżki, ważne jest oparcie się na pięciu filarach, związanych z kluczowymi obszarami w spółce.
Kultura – w odczuciu sukcesorów kluczowym czynnikiem wspomagającym ich rozwój jest funkcjonowanie w przyjaznym środowisku, w którym mają oni swobodę realizacji swoich idei. Prostsze łańcuchy decyzyjne, mniej formalna atmosfera oraz więcej bezpośrednich relacji to w ich odczuciu ważne elementy odróżniające przedsiębiorstwa rodzinne od korporacji.
Komunikacja – jednym z fundamentów sukcesu jest dialog pomiędzy przedstawicielami różnych pokoleń. Tylko konstruktywny dialog może doprowadzić do przełamania barier oraz wyboru rozwiązania najkorzystniejszego z perspektywy firmy. Aby był skuteczny, musi być oparty na wzajemnym szacunku i zaufaniu.
Klarowna wizja – wypracowanie spójnej strategii, z precyzyjnie rozdzielonymi rolami i odpowiedzialnościami w procesie jej wdrażania to kolejny ważny element na drodze do sukcesu. W firmach rodzinnych jest to szczególnie ważne z uwagi na więzy rodzinne i emocje, jakie mogą się pojawiać w różnych sytuacjach. Wytyczony kierunek wspiera efektywne zarządzanie i przeprowadzenie procesu sukcesji.
Wiarygodność – jej wypracowanie stanowi ogromne wyzwanie dla sukcesorów. Muszą zbudować własną pozycję w firmie, nie mogą bazować na byciu dzieckiem właściciela. Przedstawiciele młodszego pokolenia zyskują ją z reguły dzięki kombinacji odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia. Pokazanie, że jest się samodzielnym i decyzyjnym powoduje, że sukcesor przestaje być postrzegany jako dziecko, a zaczyna być traktowany jako decydent.
Zaangażowanie – w tym obszarze mamy do czynienia ze sprzężeniem zwrotnym. Z jednej strony firma rodzinna musi długoterminowo wspierać sukcesora przed przejęciem przez niego sterów, a z drugiej ten ostatni musi się zaangażować i poświęcić jej dużo swojego czasu.
Międzynarodowy Kongres Firm Rodzinnych
W dniach 19-20 marca w Poznaniu po raz piąty odbędzie się Międzynarodowy Kongres Firm Rodzinnych, organizowany przez Instytut Biznesu Rodzinnego i PwC w roli partnera merytorycznego. Eksperci związani od lat z biznesem rodzinnym, a także przedstawiciele polskich przedsiębiorstw będą dyskutować o najważniejszych trendach i wyzwaniach biznesowych. Więcej na stronie www.kongresfirmrodzinnych.pl.