Aż 31% ankietowanych polskich firm rodzinnych nie posiada klarownego planu sukcesji, a ponad połowa nie wypracowała podstawowych polityk z zakresu ładu rodzinnego. Tymczasem dane pokazują, że firmy które osiągają wysokie wyniki to te, które częściej decydują się na przeprowadzenie przemyślanej sukcesji - wynika z raportu „Od firm rodzinnych do rodzin biznesowych – nowa odporność w świecie zmian” autorstwa ekspertów PwC Polska.
Większość polskich firm rodzinnych chce w perspektywie 5-letniej skoncentrować się na cyfryzacji, wdrażaniu nowych technologii oraz budowaniu długofalowej odporności. Usprawnienie procesu transformacji technologicznej i adopcji technologii jako kluczowy priorytet w tej perspektywie traktuje 96% ankietowanych firm, podczas gdy 93% wskazuje na budowanie długofalowej odporności biznesu. Są to wyższe odsetki niż średnia światowa, która wynosi odpowiednio 78% i 88% dla wymienionych priorytetów. Najmniej firm wymienia inwestycje w zrównoważony rozwój i inicjatywy ESG jako ich kluczowy priorytet, zarówno w Polsce (39%), jak i na świecie (45%).
Obserwujemy zmianę w sposobie funkcjonowania polskiego biznesu rodzinnego – coraz częstsze przechodzenie od modelu firmy rodzinnej do rodziny biznesowej. Współczesne rodziny biznesowe stają się złożonym ekosystemem, zarządzającym więcej niż jedną firmą czy portfelem inwestycyjnym. Zmiana ta jest formą adaptacji do dynamicznego otoczenia rynkowego, pozwalającą z jednej strony zachować wartości i dziedzictwo, z drugiej elastycznie dostosować się do aktualnych wyzwań i rozprzestrzenić ryzyko prowadzonej działalności
Szukanie nowych sposobów na rozwój i utrzymanie pozycji przez firmy jest bezpośrednią odpowiedzią na gorszą sytuację finansową. W 2025 r. zaledwie 54% firm wskazało na wzrost w ostatnim roku finansowym, względem 88% deklarujących wzrost w 2023 r. Podobny trend utrzymuje się na świecie, gdzie udział firm deklarujących wzrost obniżył się z 71% do 57%. Ankietowani wskazali także na główne wyzwania z którymi się mierzą – najważniejszym jest presja rynkowa i konkurencyjna (74% w Polsce/60% na świecie); podejmowanie decyzji (48%/34%) oraz pielęgnowanie kultury organizacyjnej i wartości firmy (48%/28%).
Kluczowy obszar ryzyka dla większości firm to również konkurencja i nasycenie rynku, na którą wskazało 69% polskich respondentów; zmiany regulacyjne i polityczne (67%), sytuacja gospodarcza – w tym inflacja i recesja (65%); wdrożenie sztucznej inteligencji (65%) oraz łańcuchy dostaw i koszty operacyjne (61%). Z drugiej strony, największe szanse według większości firm to transformacja cyfrowa i automatyzacja (69%) oraz postęp technologiczny, na który wskazało 65% respondentów. Jednakże, w perspektywie długofalowej dominuje ostrożna perspektywa – 80% polskich firm i 75% światowych chce w przyszłości, w pierwszej kolejności skoncentrować się na rozwoju swojej podstawowej działalności.
Firmy rodzinne stawiające na realizację długoterminowych celów, nawet kosztem krótkoterminowej rentowności, częściej osiągają ponadprzeciętne wyniki. 55% przedsiębiorstw, które odnotowały wzrost, deklaruje, że myśli długoterminowo, podczas gdy wśród firm stabilnych lub notujących spadki odsetek ten wynosi jedynie 30%. Znany kierunek, precyzyjnie zdefiniowane obszary decyzyjne i reguły działania tworzą fundament, który umożliwia skupienie się na realizacji planów
W perspektywie dwuletniej 83% polskich firm rodzinnych i 73% globalnych spodziewa się wzrostu przychodów. Jest to w dużej mierze umotywowane przewagami nad innymi firmami, na które wskazują ankietowani. 59% w Polsce i 63% na świecie uważa, że mają przewagę nad resztą firm w reagowaniu na zakłócenia rynkowe i zmiany w branży. Natomiast 19% polskich respondentów i 22% światowych uważa, że firmy rodzinne mają znaczącą przewagę.
Jako źródło przewagi wskazują przede wszystkim długoterminową perspektywę (78% w Polsce/63% na świecie); elastyczność i zwinność w podejmowaniu decyzji (70% w Polsce/57% na świecie) oraz głęboką wiedzę o rynku (69%/53%). Odpowiedzi pokazują też, że większość firm ma jasno określony cel biznesowy do którego dąży – wskazuje na niego 78% ankietowanych. Jednocześnie, 60% wskazuje, że nie komunikuje go wewnętrznie, a 43% nie komunikuje go zewnętrznie.
Pełna wersja raportu
Family Business Survey
Skontaktuj się z nami
