Jak sztuczna inteligencja zmienia globalny i polski rynek fuzji i przejęć

Globalna wartość rynku M&A może w 2026 r. wynieść około 4 bln USD, osiągając drugi najwyższy poziom w historii – najlepszy wynik od 2021 r. Wzrost ten nie oznacza jednak szerokiego ożywienia rynku: liczba transakcji nadal spada i może być o 13% niższa niż w 2025 r., co wskazuje na koncentrację aktywności wokół największych przejęć. 

Ta rozbieżność między wartością a wolumenem sygnalizuje zjawisko określane jako „K-shaped market” – duże transakcje strategiczne realizowane przez dobrze dokapitalizowanych nabywców napędzają aktywność, podczas gdy reszta rynku pozostaje ograniczona przez luki wycenowe, ryzyko realizacji i utrzymującą się niepewność.

W 2025 r. ogłoszono 111 transakcji o wartości powyżej 5 mld USD – wzrost o 76% względem 63 transakcji rok wcześniej. Transakcje tej skali odpowiadają już za niemal połowę globalnej wartości rynku.

Ożywienie ma też wyraźnie zróżnicowany charakter geograficzny. Największa koncentracja wartości transakcji pozostaje widoczna w Ameryce Północnej, podczas gdy Europa zwiększa swój udział w globalnej wartości rynku, przy stabilnej liczbie transakcji.

Wybrane megatransakcje 2025–2026 

Kluczowy wniosek: po wyłączeniu megatransakcji większość wzrostu wartości widocznego w nagłówkach artykułów znika. Segment średnich i mniejszych transakcji – odpowiadający za większość globalnego wolumenu M&A – pozostaje osłabiony, przy nierównomiernym poziomie zaufania i rosnącej selektywności w procesach transakcyjnych. Dla wielu korporacji oraz funduszy private equity spoza pierwszej ligi ostrożność nadal przeważa nad skłonnością do podejmowania ryzyka.

Warto podkreślić, że megatransakcje wykraczają dziś poza sektor technologiczny. Choć technologia pozostaje liderem pod względem ich liczby, największe przejęcia coraz częściej dotyczą też energetyki, przemysłu i sektorów tradycyjnych – co wskazuje na przesunięcie priorytetów inwestorów z samego wzrostu w kierunku budowania skali i odporności operacyjnej.

Sztuczna inteligencja coraz wyraźniej wpływa na to, kto zyskuje, a kto traci w obecnym cyklu inwestycyjnym. Kapitał przepływa do sektorów związanych z danymi, energią i infrastrukturą cyfrową, podczas gdy inwestorzy ponownie oceniają perspektywy wielu tradycyjnych modeli biznesowych. Rosnąca różnica pomiędzy liderami rynku a pozostałymi uczestnikami pogłębia zjawisko „K-shaped market”, w którym wzrost koncentruje się wokół wybranych sektorów i grup aktywów. 

Zainteresowanie sztuczną inteligencją pozostaje bardzo wysokie, jednak inwestorzy selektywnie oceniają jej wpływ na poszczególne sektory. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się aktywa wspierające rozwój gospodarki opartej na AI: energetyka, infrastruktura cyfrowa, centra danych czy wyspecjalizowane komponenty przemysłowe. AI wpływa też na sposób postrzegania wartości przedsiębiorstw, premiując aktywa o wyraźnych perspektywach wzrostu i większej odporności na zmiany technologiczne. W efekcie sztuczna inteligencja nie tylko kreuje nowych liderów rynku, ale redefiniuje kryteria oceny atrakcyjności inwestycyjnej przedsiębiorstw.

M&A celuje w kompetencje niezbędne do skalowania AI

W miarę jak organizacje przechodzą w fazę intensywnego skalowania rozwiązań AI, transakcje M&A coraz silniej koncentrują się na pozyskiwaniu kompetencji wymaganych do wdrażania AI na dużą skalę – od cyberbezpieczeństwa (Wiz, CyberArk), przez platformy danych (Confluent, Clario), po automatyzację i infrastrukturę nowej generacji (ABB Robotics, DigitalBridge) – patrz tabela powyżej. 

Polskie kompetencje AI trafiają do globalnych graczy

OpenAI ogłosiło przejęcie założonego w Polsce startupu Neptune.ai, dostawcy narzędzi do monitorowania, debugowania i oceny procesu trenowania modeli uczenia maszynowego. Wartość transakcji wyniosła poniżej 400 mln USD (rozliczenie w akcjach), według The Information. Integracja technologii Neptune z ekosystemem badawczym OpenAI ma bezpośrednio wspierać rozwój zaawansowanych modeli AI, zapewniając badaczom głębszy wgląd w procesy treningowe oraz poprawiając efektywność, niezawodność i bezpieczeństwo wielkoskalowego rozwoju modeli.

W ostatnim czasie ogłoszono również inwestycję tajwańskiej spółki LITEON w warszawską spółkę DCX Liquid Cooling Systems, dostawcę zaawansowanych technologii chłodzenia dla centrów danych AI i infrastruktury wysokowydajnych systemów obliczeniowych. LITEON objąć ma 25% udziałów w DCX za około 176 mln USD, implikując wycenę 100% udziałów na poziomie około 704 mln USD. Inwestycja wpisuje się w rosnące zainteresowanie aktywami wspierającymi skalowanie infrastruktury AI, łącząc kompetencje DCX w obszarze chłodzenia z doświadczeniem LITEON w zarządzaniu zasilaniem serwerów oraz tworząc podstawy do rozwoju zintegrowanych rozwiązań energetycznych i termicznych dla centrów danych nowej generacji.

Choć transakcje związane bezpośrednio z AI wciąż pozostają na polskim rynku stosunkowo rzadkie, łączna wartość transakcji w sektorze TMT niemal podwoiła się rok do roku. Jednocześnie klasyczne „software house’y” pozbawione własności intelektualnej mierzą się z rosnącą presją cenową w porównaniu z wertykalnie zintegrowanymi aktywami softwarowymi. Presja dotyka też spółek SaaS, co wynika z wczesnej fazy integracji rozwiązań typu agentic AI, które będą w coraz większym stopniu strukturalnie osadzane w modelach biznesowych przedsiębiorstw. Trend ten pozostaje spójny z kierunkami rozwoju obserwowanymi na rynkach globalnych.

Sztuczna inteligencja wspiera dziś coraz więcej etapów procesu M&A - od identyfikacji potencjalnych celów przejęć, przez due diligence i wyceny, aż po identyfikację źródeł tworzenia wartości po zamknięciu transakcji. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy możliwości narzędzi AI znacząco wzrosły - wspierają one już nie tylko analizę danych, ale coraz bardziej złożone procesy wymagające oceny, porównywania scenariuszy i formułowania rekomendacji. 

AI już dziś wspiera: 

• analizę potencjalnych celów przejęć
• procesy due diligence
  
• modelowanie finansowe
• identyfikację źródeł tworzenia wartości
• przygotowywanie materiałów dla komitetów inwestycyjnych
• analizę dużych zbiorów danych i dokumentów 

Technologia przyspiesza procesy, ale nie zastępuje doświadczenia 

Wysokiej wartości transakcje nadal wymagają zaufania, odpowiedzialności i biznesowego osądu. Sztuczna inteligencja może wspierać analizę danych, testować założenia i przyspieszać proces decyzyjny, jednak kluczową rolę nadal odgrywają doświadczenie ekspertów oraz zdolność oceny kontekstu biznesowego i strategicznego. 

Dla polskich przedsiębiorstw oznacza to konieczność nie tylko oceny wpływu AI na własne modele biznesowe, ale również przygotowania organizacji do wykorzystania nowych narzędzi wspierających procesy inwestycyjne, transakcyjne i transformacyjne. 

Choć polski rynek M&A pozostaje znacznie mniejszy od największych rynków światowych, globalne trendy coraz wyraźniej wpływają również na lokalną aktywność transakcyjną. 

Szczególnym zainteresowaniem inwestorów cieszą się spółki i projekty związane z: 

• transformacją energetyczną, 
• cyberbezpieczeństwem, 
• infrastrukturą cyfrową, 
• sektorem obronnym, 
• technologiami wspierającymi automatyzację i wykorzystanie AI, 
• nowoczesnymi usługami biznesowymi. 

Jednocześnie inwestorzy pozostają bardziej selektywni niż w poprzednich cyklach rynkowych, przykładając większą wagę do jakości aktywów, potencjału wzrostu oraz możliwości tworzenia wartości po transakcji. 

Polska: globalni inwestorzy, rekordowe transakcje 

W 2025 r. na polskim rynku M&A odnotowano tylko jedną megatransakcję przekraczającą 5 mld USD - przejęcie Santander Bank Polska przez Erste Group Bank. Transakcja ta odpowiadała za znaczną część łącznej wartości rynku (ok. 50%), co podkreśla dojrzałość i strategiczne znaczenie polskiego sektora finansowego, ale też ilustruje ograniczoną częstotliwość megatransakcji o globalnej skali na rynku krajowym. 

W przeciwieństwie do rynków globalnych, nawet po wyłączeniu transakcji Santander–Erste, polski rynek odnotował 31% wzrost łącznej wartości transakcji rok do roku. Pokazuje to, że wynik rynku nie opierał się wyłącznie na jednej wyjątkowej transakcji, lecz był wspierany przez stabilną aktywność w dużych, strategicznych transakcjach oraz ciągłą gotowość wiodących inwestorów do lokowania kapitału.

Rok 2026 przyniósł przyspieszenie w segmencie transakcji o najwyższej wartości na polskim rynku M&A. Na pierwszy plan wysunęły się dwie megatransakcje o międzynarodowej skali: oferta przejęcia InPostu przez konsorcjum Advent International, FedEx, A&R Investments i PPF Group o wartości 8,9 mld USD oraz planowane nabycie kontroli nad Żabka Group przez Alimentation Couche-Tard, wyceniające spółkę na ok. 8,7 mld USD. Obie transakcje potwierdzają rosnącą atrakcyjność polskich liderów o skalowalnych modelach biznesowych i silnej pozycji w Europie, a zarazem pokazują, że lokalny rynek coraz częściej przyciąga kapitał do aktywów o znaczeniu ponadregionalnym.

Wybrane transakcje >1 mld PLN w Polsce (2025-2026)

Rosnące potrzeby kapitałowe w bardziej wymagającym otoczeniu

Rosnące inwestycje w sztuczną inteligencję, infrastrukturę, energetykę i obronność zwiększają popyt na kapitał w skali niespotykanej od wielu lat. Jednocześnie przedsiębiorstwa funkcjonują w otoczeniu utrzymujących się napięć geopolitycznych i niepewności co do tempa wzrostu gospodarczego. W efekcie pozyskanie finansowania oraz realizacja dużych transakcji mogą stawać się coraz bardziej wymagające.

Dla Polski szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z transformacją energetyczną, modernizacją infrastruktury, bezpieczeństwem oraz rozwojem centrów danych i usług cyfrowych - obszary te w rosnącym stopniu konkurują z tradycyjnymi projektami M&A o uwagę inwestorów i dostępny kapitał.

W takich warunkach sukces transakcyjny zależy nie tylko od dostępności kapitału, ale również od jakości przygotowania, realistycznych założeń finansowych oraz zdolności identyfikacji najbardziej perspektywicznych aktywów.

W otoczeniu kształtowanym przez rozwój sztucznej inteligencji, rosnącą skalę transakcji oraz coraz bardziej wymagające decyzje kapitałowe, odpowiednie przygotowanie staje się jednym z kluczowych czynników sukcesu. 

Kolejny etap rozwoju rynku M&A będzie premiował organizacje najlepiej przygotowane do działania w warunkach niepewności. W świecie kształtowanym przez AI, rosnącą skalę transakcji i coraz trudniejsze decyzje inwestycyjne przewagę zyskają ci, którzy potrafią działać szybko, konsekwentnie i z odpowiednią dyscypliną.