Ulga podatkowa na badania i rozwój – koszty i wielkość odpisów (część 1)

Beata Cichocka-Tylman Dyrektor, Innowacje i B+R, Dotacje i ulgi

W obszarze wspierania działalności rozwojowej ulga podatkowa z tytułu prowadzenia prac badawczo-rozwojowych może stać się jednym z ulubionych instrumentów przedsiębiorców w Polsce 

Jej głównymi zaletami są prostota i duża atrakcyjność. Zapewne dlatego obecnie obserwujemy wzrost zainteresowania zasadami jej funkcjonowania. Jak poinformowało Ministerstwo Finansów z ulgi za rok 2016 skorzystało 260 przedsiębiorstw, zaś łączna kwota odliczenia zmniejszającego podstawę opodatkowania wyniosła ponad 202 mln złotych. Oznacza to, że przedsiębiorcy za ubiegły rok osiągną korzyść podatkową w wysokości około 38 mln złotych.

W naszej mini serii artykułów poświęconych temu zagadnieniu przyjrzymy się bliżej  najważniejszym kwestiom związanym z przywołaną ulgą. Analizę rozpoczniemy od rodzaju kosztów, które można rozliczyć w uldze oraz i możliwej wysokości odpisów.

 

38 mln zł korzyść podatkowa z ulgi na b+r dla przedsiębiorców za ubiegły rok

Koszty kwalifikowane do ulgi na B+R

Zgodnie z projektem Ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej, która ma zacząć obowiązywać od 2018 roku, do ulgi kwalifikowanych będzie 6 głównych kategorii kosztowych zgodnie z przedstawioną  grafiką.

Zobacz "Koszty kwalifikowane do ulgi na B+R"

Ważne, że jest to katalog zamknięty. Jeżeli więc przedsiębiorstwo prowadzące działalność B+R ponosi inne koszty na przykład delegacji, wyjazdów studyjnych czy usług kupowanych od innych podmiotów niż jednostki naukowe, to niestety nie będzie mogło ich rozliczyć.


Kategorie kosztów kwalifikowanych do ulgi:

Zatrudnienie osób do wykonywania prac B+R

Pierwsza kategoria dotyczy kosztów zatrudnienia pracowników na umowę o pracę lub ich zaangażowania w oparciu o umowy zlecenia lub umowy o dzieło, do wykonywania prac badawczo-rozwojowych. Rozszerzenie katalogu o umowy cywilnoprawne jest jedną z najbardziej oczekiwanych zmian, ważną dla departamentów i firm informatycznych, ale nie tylko.

Dodatkowo wprowadzony został zapis o tym, że czas zaangażowanych osób naliczany jest do ulgi proporcjonalnie, podobnie jak na przykład w przypadku rozliczania dotacji. W ten sposób odpowiedziano na liczne wątpliwości, w jaki sposób podchodzić do osób, które nie spędzają całości czasu na pracach B+R. Co więcej, ustawa nie narzuca w jaki sposób prowadzić ewidencję czasu pracy, przedsiębiorcy mogą więc kształtować ją zgodnie ze swoim podejściem.

Ministerstwo Finansów opublikowało na swojej stronie internetowej wytyczne określające rozliczanie czasu pracowników (zobacz wytyczne MF). Warto pamiętać, że całość dotyczy obecnie obowiązujących przepisów, nie zaś nowych, mających wejść w życie od 2018 roku

View more

Materiały, surowce i sprzęt specjalistyczny

Ta kategoria  ma szczególne znaczenie w przypadku prac nad hardwarem, w sektorze produkcyjnym, biotechnologicznym czy farmaceutycznym. Wszystkie materiały i surowce, zużywane do badań, jak również drobny sprzęt (ale nie środki trwałe) można rozliczyć w ramach ulgi. W odniesieniu do drobnego sprzętu warto szczególnie pomyśleć o zużywanych akcesoriach laboratoryjnych, takich jak probówki, naczynia, kaniule czy drobny sprzęt pomiarowy.

Przy prowadzeniu projektu demonstracyjnego, na przykład linii produkcyjnej w małej skali i badaniu przez dwa lata jej funkcjonowania,  również okres testów należy zaliczyć do prac rozwojowych i kwalifikować zużyte w tym czasie materiały i surowce.

Trzeba podkreślić, że nie ma znaczenia, co dzieje się z  wykorzystanym w procesie B+R materiałem. Może zostać zezłomowany, odsprzedany czy użyty do budowy prototypu, nawet jeżeli  będzie on później wykorzystany komercyjnie.

View more

Usługi zewnętrzne

Istnieje także możliwość kwalifikowania do ulg usług zewnętrznych, zakupionych na potrzeby badań i rozwoju. Należy tylko pamiętać, iż efekty tych usług muszą być wykorzystane na potrzeby B+R w przedsiębiorstwie, a nie być na przykład podstawą wdrożenia technologii produkcyjnej.

Przedsiębiorcy mogą kupować tego typu usługi tylko od jednostek naukowych. Nie chodzi tu tylko o jednostki publiczne, ale również CBRy prywatne, w tym działające za granicą na podstawie przepisów obowiązujących w ich kraju.

Jedynie CBRy mogą nabywać usługi swobodnie, w ślad za swoimi potrzebami. Zgodnie z planami pozyskanie statusu CBRu będzie od 2018 roku łatwiejsze niż obecnie, napiszemy o tym w kolejnych artykułach.

View more

Wykorzystywanie środków trwałych oraz WNiP

Kolejne dwie kategorie pozwalają spółkom kwalifikować koszty wykorzystywania sprzętu oraz wartości niematerialnych i prawnych (WNiP). Przedsiębiorcy mają do wyboru:

  • wskazać bezpośrednie koszty odpłatnego wykorzystywania aparatury, również wraz z usługą jej wykorzystywania lub
  • przedstawić odpisy amortyzacyjne, jeśli korzystają ze sprzętu, który jest ich własnością.

W przypadku WNiP można wykazać tylko odpisy amortyzacyjne. Z możliwości odliczenia wyłączone zostały samochody osobowe, budynki, budowle oraz lokale będące odrębną własnością. Jedynie CBRy mogą wykazywać amortyzację budynków, budowli oraz lokali.

View more

Ochrona własności przemysłowej

Ostatnia kategoria pozwala na kwalifikowanie trzech rodzajów praw w zakresie ochrony własności przemysłowej, czyli patentów wzorów użytkowych i wzorów przemysłowych. Przedsiębiorca może uwzględniać koszty zarówno pozyskania, jak i utrzymania tych praw.

W ustawie wskazano cztery rodzaje kosztów szczegółowych, które przedsiębiorcy mogą uwzględnić i są to:

  • generalnie koszty związane z przygotowaniem i dokonaniem zgłoszenia,
  • prowadzeniem postępowania w Urzędzie Patentowym (w tym wsparcia prawników w odpieraniu zarzutów Urzędu Patentowego) oraz
  • opłaty okresowe, odnowienie, czy inne czynności konieczne do nadania i utrzymania ważności danego prawa.

Zakwalifikowaniu podlega cały proces, bez względu na to w jakim kraju firma ubiega się o ochronę.

View more

Jak skorzystać z ulgi?

Mechanizm działania ulgi jest bardzo prosty. Polega na zmniejszeniu podstawy opodatkowania o określony procent kosztów kwalifikowanych. Koszty są standardowo wykazywane w księgach w 100% swojej wartości i dodatkowo ich część, wskazana w przepisach, odliczana jest od podstawy opodatkowania. Dzięki temu odprowadzany ostatecznie podatek jest mniejszy.

Od 2018 roku wszyscy podatnicy bez względu na ich wielkość będą mogli odpisać dodatkowo 100% wszystkich kosztów kwalifikowanych poniesionych na B+R.

Jeżeli więc przedsiębiorca wydał 150 zł i wykaże tę sumę w kosztach prowadzenia działalności, to następnie po obliczeniu podstawy opodatkowania ponownie odliczy 150 zł. Jeżeli podatnika obowiązuje 19% stawka podatku dochodowego, to jego oszczędność wyniesie 28,5 zł (19% x 150 zł). O tyle zapłaci więc mniejszy podatek.

Oszczędność tę przedsiębiorca może wykorzystać na dowolny cel. Dowolnie może też komercjalizować i wykorzystywać wyniki prowadzonych prac B+R, w tym na nich zarabiać.

W przypadku CBR dodatkowy odpis wynosi 150% dla wszystkich kosztów z wyjątkiem pozyskania i utrzymania praw własności przemysłowej. W przypadku tych kosztów tylko CBRy posiadające status mikro, małego lub średniego przedsiębiorcy mogą dodatkowo odpisać 150%, zaś duże CBR 100% tych kosztów.

Wysokość dodatkowych odpisów rośnie sukcesywnie od 2016 roku i pod tym względem rok 2018 zapowiada się bardzo korzystnie.

Zobacz "Odpisy od podstawy opodatkowania w podziale na lata, rodzaj kosztów i wielkość przedsiębiorstwa"

Skontaktuj się z nami

Beata Cichocka-Tylman
Dyrektor, Innowacje i B+R, Dotacje i ulgi
Tel.: +48 519 506 527
Email

Obserwuj nas