Kontrole PFR ruszają od września. Które firmy powinny się na nie przygotować?

21/09/20

Polski Fundusz Rozwoju (“PFR”) zapowiedział kontrole przedsiębiorstw, które ubiegały się o wsparcie z tzw. Tarczy Finansowej PFR, kierowanej do przedsiębiorstw posiadających status mikro, małych i średnich firm (“Status MŚP”). 

W trudnych czasach przedsiębiorcy bardzo chętnie skorzystali z stosunkowo łatwo i szybko dostępnej pomocy finansowej. Na początku sierpnia br. prezes PFR poinformował, że 345 tys. mikro, małych i średnich przedsiębiorstw skorzystało z Tarczy Finansowej PFR na łączną kwotę ponad 60,5 mld PLN. PFR jako instytucja udzielająca wsparcia może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy o wsparcie, a także prawidłowość wydatkowania otrzymanych środków. PFR zapowiedział, że obecnie we współpracy z KAS, CBA oraz innymi służbami tworzone są tzw. algorytmy antyfraudowe, które będą typowały beneficjentów do kontroli.

Składane we wniosku oświadczenia dotyczyły m.in. wysokości obrotów, oświadczenia o braku powiązań i nie przekroczeniu dozwolonych progów pomocy publicznej. O ile nieprawidłowe złożenie pierwszego z oświadczeń mogło być wynikiem złych zamiarów przedsiębiorcy w celu uzyskania nieuprawnionej pomocy lub popełnionego błędu rachunkowego, tak pozostałe dwa nierozerwalnie wiążą się z przeprowadzeniem prawidłowej weryfikacji Statusu MŚP - czyli warunku dopuszczającego do udziału w programie PFR.

Powiązania z innymi przedsiębiorcami

Definicja Statusu MŚP została określona w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. Na jej potrzeby zdefiniowano pojęcie przedsiębiorstwa powiązanego oraz przedsiębiorstwa partnerskiego. Przepisy zawierają szereg wytycznych pozwalających na wskazanie powiązań kapitałowych pomiędzy przedsiębiorstwami, brakuje natomiast precyzyjnych i jednoznacznych wymagań pozwalających na ustalenie powiązań osobowych.

W kontekście Tarczy Finansowej PFR dla MŚP, prawidłowe określenie statusu przedsiębiorstwa i złożenie w tym zakresie oświadczenia było warunkiem umożliwiającym dostęp do środków PFR.

Przekroczenie dozwolonych progów pomocy

W rezultacie epidemii COVID-19 i wprowadzonych środków pomocowych w celu zwalczania negatywnych skutków epidemii zwiększone zostały dostępne limity pomocy publicznej. Na mocy Tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 limit ten wzrósł do 800 tys. EUR. Wskazany limit pomocy odnosi się do przedsiębiorstwa, jednak “przedsiębiorstwo” należy rozpatrywać również z uwzględnieniem powiązań, co ponownie sprowadza się do przeprowadzenia prawidłowej weryfikacji Statusu MŚP.

Konsekwencje

Co do zasady, konsekwencjami złożenia nieprawdziwych oświadczeń może być konieczność zwrotu otrzymanej pomocy, ale również odpowiedzialność karna za przedstawianie fałszywych informacji oraz złożenie fałszywych oświadczeń. Istnieją przypadki beneficjentów, którzy w wyniku niejasności związanych ze Statusem MŚP w ramach Tarczy Finansowej dla MŚP zdecydowały samodzielnie o zwrocie otrzymanej subwencji, w terminie przewidzianym na zwrot w przypadku podania błędnych danych.

Jakie podjąć działania? Kolejne kroki

Mnogość nieopisanych wprost w przepisach reguł dotyczących określenia Statusu MŚP sprawia, że omyłkowo można popełnić znaczący błąd w tej kwestii i w sposób nieuprawniony skorzystać z dofinansowania unijnego. Poza oczywistymi powiązaniami kapitałowymi, szczególne znaczenie mają tu również nieoczywiste powiązania osobowe (w tym rodzinne).

Jeśli nie masz pewności co do statusu przedsiębiorstwa, warto już teraz go zweryfikować. Poza Tarczą Finansową dla MŚP, problem z określeniem statusu dotyka również pozostałych form wsparcia oferowanych z funduszy unijnych (np. dotacje na kapitał obrotowy).
 

Skontaktuj się z nami

Mieczysław Gonta

Mieczysław Gonta

Partner, PwC Polska

Tel.: +48 22 746 4907

Grzegorz Kuś

Grzegorz Kuś

Starszy Menedżer, PwC Polska

Tel.: +48 519 507 208

Barbara  Brzezińska

Barbara Brzezińska

Menedżer, Pomoc Publiczna i Innowacje, PwC Polska

Tel.: +48 519 507 467

Obserwuj nas