#Tech4Society, czyli Polacy i nowe technologie

90% Polaków widzi w technologii szansę dla siebie i Polski. Nie jest to jednak grupa jednorodna. Czy wśród nas przeważają technoentuzjaści, czy technosceptycy? 

Czy jesteśmy otwarci na nowe technologie, skoro aż 97% z nas uważa innowacyjne rozwiązania za potrzebne? Które technologie Polacy lubią najbardziej? Jakie są nasze obawy względem nowinek technologicznych i co możemy zrobić by je zminimalizować?

Nasi eksperci omawiają kluczowe wnioski z najnowszego raportu Fundacji Digital Poland, PwC i IQS.


Posłuchaj podcastu i dowiedz się, co Polacy sądzą o #TechnologiaDlaLudzi:

Dzień dobry, witam na falach podcastów PwC. Nazywam się Jakub Gołębiowski i zapraszam dziś serdeczne na odcinek poświęcony raportowi, raportowi pod wdzięcznym tytułem „Technologie w służbie społeczeństwu. Czy Polacy zostaną społeczeństwem 5.0?”  Zaraz będziemy się nad tym zastanawiali wspólnie z moimi gośćmi, a są to dzisiaj Michał Kreczmar – dyrektor do spraw transformacji cyfrowej, dzień dobry. 

Michał Kreczmar: Dzień dobry. 

JG: I Izabela Wisłocka – manager do spraw transformacji cyfrowej, również dzień dobry. 

Izabela Wisłocka: Witam serdecznie. 

JG: Kiedyś popularne było takie hasło - technika w służbie człowieka, dzisiaj robimy krok naprzód i będziemy zastanawiać się, jak to z tą wizją tworzenia społeczeństwa 5.0 w Polsce jest, to może zacznijmy od tego, tak na sam i dobry początek, jaka jest percepcja technologii w polskim społeczeństwie?

IW, MK: Różna.

IW: I to zależy. 

JG: Odpowiedź synchroniczna to jest coś co zwiastuje nam genialną współpracę w czasie tego podcastu, ale to może zacznijmy w takim razie, Iza, zacznijmy od Ciebie. Jaka jest percepcja technologii w polskim społeczeństwie? Właściwie co można na ten temat powiedzieć, bo oczywiście pytanie jest złożone. 

IW: W dużym obrazku nie wygląda to źle, a nawet wygląda dobrze. My robiliśmy badanie na reprezentatywnej, ogólnopolskiej próbie i 97% badanych osób stwierdziło, że technologia jest potrzebna, a 90% uważa, że docenia wygodę oszczędność czasu i pieniędzy jaką daje technologia. Ale nie możemy się tu zatrzymać, bo jak wejdziemy głębiej, to się okazuje, że tylko 40% Polaków to są techno-entuzjaści, czyli ludzie, którzy lubią technologie, chętnie z niej korzystają, korzystają z niej w różnych wymiarach swojego życia. Z całą resztą jest niestety dużo gorzej i tak jak Ci entuzjaści to są młodzi i w średnim wieku ludzie z dużych miast, którzy są zadowoleni ze swojej sytuacji i z wykształceniem wyższym, to mamy potem te 60%, które nie jest już tak entuzjastyczne, ale to też nie jest jednorodna grupa. 

MK: Mamy co najmniej trzy segmenty różnych innych odbiorców. Mamy 10% osób, które negują właściwie korzystanie z technologii, korzystanie z definicji. Są osoby, głównie kobiety starsze i z mniejszych miejscowości i ze wsi. 

IW: Ale to jest ciekawe, pomimo że odrzucają i negują technologie, jest jeden obszar, w którym są nastawione pozytywnie do technologii i to są technologie, które mają wpływ na poprawę sytuacji energetycznej w kraju. 

MK: No tak to mamy konsensus w tym wypadku wszyscy Polacy, prawdopodobnie ten temat smogu przebił się, problemów związanych z ochroną środowiska, przebił się na tyle do percepcji społecznej, że to jest właściwie we wszystkich grupach mamy pełną akceptację kwestii związanych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, nowoczesnych źródeł energii itd. 

JG: Tutaj prawdopodobnie możemy też wskazać na to, że w tych mniejszych miejscowościach ta proliferacja technologii jest wolniejsza, także te zdobycze, które pojawiają się najpierw pewnie w metropoliach, docierają wolniej do pewnych obszarów w kraju. 

MK: Oczywiście od lat mamy tak, że np. dostęp do Internetu w Polsce już praktycznie nie rośnie i większość osób, które nie korzystają z Internetu twierdzą, że nie widzą potrzeby z niego korzystania. To są prawdopodobnie te same grupy, Ci do których ten Internet nie dotarł, albo dociera bardzo powoli, nie mają potrzeby, nie czują potrzeby i nie wytworzyliśmy w nich tej potrzeby, również przez edukację, czy jakieś programy infrastrukturalne.    

IW: To co też ważne, w badaniu wyszło, że 12% ludzi twierdzi, że nie potrafi sprawnie korzystać z technologii, więc to są grupy, które tutaj jakby widzimy, dlaczego tak się dzieje. Jak nie umiem z czegoś korzystać, to to odrzucam, uważam, że to jest niepotrzebne, redukuje trochę dysonans w ten sposób. 

JG: Budzi się taki mechanizm obronny po prostu, ale powiedziała Iza na początku, że są technologie, które Polacy lubią. To może w takim razie, skoro zaczepiliśmy się chwile, zatrzymaliśmy się chwile przy grupie takiej technologicznie bardziej sceptycznej, to może teraz przyjrzyjmy się temu co Polacy lubią i gdzie wskazują, że te ich sympatie się lokują. 

IW: To jest tak jak powiedział Michał, kwestie klimatu wybijają się na pierwszy tutaj tor i jakby wszyscy są za technologiami, które mają wpływ na klimat, na energetykę. 94% Polaków twierdzi, że chętnie skorzystałoby z paneli słonecznych i zamontowało je na swoich domach. To jest bardzo dużo i to brzmi optymistycznie, pewnie jednak wygląda to tak, że będą potrzebne zachęty ze strony rządu, żeby dofinansowanie, które pozwoli rzeczywiście dużym masom zainwestować w te panele, bo to jest też inwestycja na początku i to jest to co się wybija. Druga rzecz, którą widzimy w badaniach to jest taka użyteczność, 86 % badanych twierdzi, że bardzo chciałoby korzystać z aplikacji pokazujących wolne miejsca parkingowe w miastach i to jest taka znowu coś potrzebnego, coś co oszczędza czas. 

MK: Plus wszystkie rzeczy związane z Internetem, czyli rozrywka przez Internet, załatwianie spraw przez Internet, te rzeczy, które powodują wygodę, ale też są w dużej mierze szybsze, bądź bezpłatne, bądź tańsze. 

JG: No tak, to daje olbrzymi komfort, bo pewne rzeczy można załatwić z domu, nie ma potrzeby wychodzenia i po prostu się bardziej efektywnie wykorzystuje ten czas wolny, którego jak wskazują badania nie mamy wcale tak dużo. 

IW: Ale to jest też co charakteryzuje tez kolejną grupę, po techno-entuzjastach i odrzucających mamy wybrednych. To jest 12% polskiego społeczeństwa, to są też ludzie starsi, ludzie mieszkający poza miastami, którzy korzystają z technologii tam, gdzie ona im pomaga w życiu. Czy to są zakupy przez Internet, czy obejrzenie filmu w Internecie, jakby oni są bardzo pragmatyczni, korzystają z technologii, ale tylko tam, gdzie widzą konkretne zastosowanie. To nie są gadżeciarze, to nie są ludzie, którzy wypatrują nowych technologii, ale jak widzą, że coś realnie ma pozytywny wpływ na życie, to nie negują i bardzo chętnie korzystają. Mimo, że ogólne nastawienie do technologii nie jest zbyt pozytywne u nich. 

MK: To prawdopodobnie są adoperzy, późni adopterzy, nie ta fala ludzi, która jako pierwsza korzysta z technologii. 

JG: No dobrze, a w takim razie też może porozmawiajmy o obawach, bo teraz przy okazji dyskusji o 5G na poziomie krajowym, pojawiło się wiele, no szereg obaw artykułowanych nawet za pośrednictwem mediów, z takim otwarcie stawianym pytaniem: czy technologia może szkodzić nam, może szkodzić naszemu zdrowiu? Czy implementacja kolejnych rozwiązań może spowodować, że to nasze zdrowie i życie, zamiast się wydłużać i polepszać, będzie jednak ulegało pogorszeniu.

IW: No to mamy liczbę i to liczbę, która jest niepokojąca, bo 45% ludzi uważa, że korzystanie z technologii prowadzi do różnych chorób. Niestety w badaniu nie weszliśmy tak głęboko, żeby w tym momencie odpowiedzieć z czego to wynika, bo też widzimy, że ci ludzie, których określiliśmy jako wybredni, oni są bardzo chętni do tego, żeby instalować w bezpośrednim miejscu zamieszkania małe anteny, które polepszą zasięg Internetu. Więc jakby to nie jest ta grupa, która by to odrzucała, natomiast gdzieś jakaś ta obawa jest. Ale są takie bardziej standardowe obawy, o których często słyszymy. To, że technologie sprawiają, że ludzie zbyt rzadko ze sobą rozmawiają, aż 83% ludzi uważa, że korzystanie z technologii sprawia, że tracimy ze sobą kontakt taki face to face i takie bycie człowiekiem tak naprawdę. Ludzie uważają, że nie dbamy o innych, więc jakby ta obawa o więzi międzyludzkie i to co ta technologia z tym robi jest wyraźnie widoczna u Polaków, jakby trudno z nią dyskutować, no bo trochę tak jest. 

JG: Ale z drugiej strony można powiedzieć, że ponieważ sporo Polaków z kraju wyemigrowało, to dzięki technologii można mieć kontakt i łączność z tymi członkami rodzin, którzy gdzieś, czy na wyspach Brytyjskich, czy w Norwegii, czy w Niemczech, w tych najpopularniejszych wśród Polaków krajach się znajdują, prawda. Więc to też jest A wersji rewers tego samego zagadnienia. 

MK: Tak, natomiast ja bym powiedział tak ludzie nie traktują technologii jako narzędzia, tylko uważają, że jest social media, czy te technologie komunikacji raczej izolują. Mimo, że to jest tak naprawdę kwestia, jak gdyby innego sposobu komunikacji. No bo w obecnych czasach mamy taką samą możliwość komunikacji wizualnej, werbalnej, praktycznie wszystkie zmysły angażującej. To nie jest tak jak kiedyś, list i telegram nam pozostawał. W tej chwili możemy zrealizować wideo konferencje za darmo z członkiem rodziny mieszkającym za granicą, więc to nie jest alienacja. To percepcja społeczna jest taka, że te technologie w jakiś sposób alienują ludzi, czy wykluczają et cetera. 

JG: No też oczywiście kwestia tego jak są wykorzystywane, to znaczy, jeżeli takie e-konwersacje za pośrednictwem np. komunikatorów internetowych zastępują spotkania, no to wówczas jest to, Iza zaznaczyła, 

MK: No ale percepcja społeczna jest, że zastępują, ale pytanie jest czy to jest dobrze, czy źle. Bo może by tych spotkań nie było, gdyby nie było tych technologii. 

JG: Kwestią prawdopodobnie jest sposób korzystania, nie jest to wina samej technologii, ale sposobu w jaki my jesteśmy ją w stanie inkorporować do naszego życia. 

IW: Pamiętajmy też, że technologią nie są tylko te technologie, które służą komunikacji. Mamy cały obszar technologii np. gry i innych pożeraczy czasu. Jeżeli poświęcamy czas na takie rzeczy, których kiedyś nie było, to dla starszych osób ewidentnie to jest wskaźnik, że to nie jest czas poświęcany na interakcje z innymi ludźmi. Chociaż pewnie ty dużo grasz i byś powiedział, że tam przecież się pisze między sobą jak się gra. 

MK: To jedno, ale nie z drugiej strony kiedyś się oglądało telewizję. Telewizja przy obiedzie pełniła funkcję społeczną, a tak naprawdę izolowała, więc to na różne sposoby można powiedzieć o wpływie mediów tego typu. 

JG: To może w takim razie, jak już doszliśmy do tego wątku. Zastanówmy się co można zrobić, żeby minimalizować te obawy, żeby ten odbiór technologii był pozytywny, żeby może dostrzegać korzyści jakie płyną z nowo wdrażanych rozwiązań technologicznych i w jaki sposób o tym mówić?

MK: No tu na pewno istotna jest edukacja, czy jakaś budowa świadomości. Większość technologii jest jednak neutralna, czyli może realizować cele pozytywne i negatywne, to jest kwestia edukacji. Czyli tak jak media, czy nowe sposoby komunikacji mogą realizować cele pozytywne, nie izolować społecznie, tylko wręcz przeciwnie i to jest kwestia edukacji, czy jakichś programów takich większych społecznych, które by udowadniały ludziom, że dostęp do Internetu ma pomagać, a nie przeszkadzać w czymś. 

IW: Jest jeszcze jedna rzecz, musimy pamiętać o tym, że nasze społeczeństwo się starzeje i że nowe technologie, żeby się upowszechniały muszą być dostosowane do starzejącego się społeczeństwa i to są takie proste rzeczy, jak kiedyś w salonach operatorów telefonicznych były specjalne modele dla tak zwanych starszych osób, duży ekran, wygoda, to są rzeczy, o których trzeba pamiętać. Technologie nas otaczają i będą otaczać, ale jak jesteśmy w gronie osób, które tworzą te technologie musimy pamiętać, że na koniec wszystkie interface, interakcje muszą być dostosowane do różnego typu użytkowników, a ta starzejąca się grupa będzie szczególnie istotna i nie możemy wykluczać tego segmentu z możliwości korzystania z technologii. 

MK: No wręcz mamy na zachodzie dużą falę silver surfers, czyli tego pokolenia starszego, które bardzo intensywnie zaczyna korzystać właśnie z Internetu z social media itd. Przy ich sile nabywczej to jest bardzo ciekawa grupa, w Polsce nie doceniamy wbrew pozorom tego starszego pokolenia i tak izolujemy je od Internetu.  Bądź oni się sami izolują, uważając się za jakichś cyfrowo wykluczonych, co nie jest prawdą. 

JG: No tak, rzeczywiście można tez powiedzieć, że w pewnym aspekcie tu Iza mówi o tym starzeniu się społeczeństwa, ta technologia może być też wybawieniem, w niektórych obszarach. 

MK: No zresztą z badań nam wyszło, że ludzie bardzo doceniają postęp w medycynie, w motoryzacji, czyli te technologie, które są powszechne w tej chwili. Natomiast no tak ich nie widzimy zbyt często, bo to są badania tomograficzne czy usg itd. Masowe produkty, które są efektem technologii, ale korzystamy z nich raz na pewien czas po prostu. Natomiast percepcja jest bardzo pozytywna. 

JG: To może na zakończenie naszej rozmowy takie pytanie wybiegające w przyszłość, pobawmy się tutaj lekko w futurologię. Jakie nowe technologie Polacy będą chcieli wykorzystywać w przyszłości? W jakim kierunku będziemy, jako to społeczeństwo nieomal 5.0 zmierzać? 

MK: No Polacy generalnie tak patrząc na młode pokolenie to bardzo szybko adaptują nowe rozwiązania, więc popatrzmy na bankowość elektroniczną, sprzedaż produktów przez Internet czy usługi internetowe bardzo szybko wchodzą w Polsce płatności zbliżeniowe itd. Pytanie jest czy kolejne rzeczy, z badań nam wyszło np., że Polacy mają bardzo duże obawy wobec tych rozwiązań nowych, opartych na sztucznej inteligencji jak autonomiczne samochody czy roboty, które operują ludzi i tu jest bardzo duża obawa społeczna i ona wynika prawdopodobnie z jednej strony z braku tych technologii, bo ich po prostu nie ma, w związku z czym ludzie się boją tego czego nie ma, a nie wiedzą, jak może działać. A z drugiej strony z tego, że nie ma regulacji w tym obszarze, czyli defacto nie wiadomo kto będzie odpowiadał za szkody popełnione przez autonomiczny samochód. Te rzeczy wypadły najgorzej w percepcji społecznej.  Z drugiej strony to co Iza powiedziała ludzie korzystają chętnie z takich technologii, które oszczędzają pieniądze, oszczędzają czas, są wygodne i tego typu technologie bardzo szybko wchodzą do polskiej świadomości i do używania. I tutaj znowu najlepiej ludzie oceniają rzeczy, które są związane, czy technologie, które są związane bądź z ochroną środowiska, klimatem, bądź które są w stanie im oszczędzić czas, bądź przyśpieszyć pewnego typu procesy. Czyli np. administracja państwowa, Internet w administracji państwowej, czy na styku z urzędami i załatwianie takich codziennych, bieżących spraw. 

IW: Ja też nie chciałabym mówić o konkretnych technologiach, które w przyszłości będą, bo one dopiero się pojawią, ale to co wydaje się, że będzie się działo, że zmienimy interface posługiwania się taką technologią. Czyli to będzie interface głosowy albo gesty. To już niekoniecznie będzie właśnie ekran dotykowy, na którym będziemy pisać, pewnie będziemy więcej mówić do tej technologii. 

MK: No i to jest generalnie dla starszego pokolenia łatwiejszy interface. O ile nawet zmiana interface z komputera i myszki, gdzie interakcja dla starszego pokolenia, interakcja między klawiaturą, a ekranem czy myszką a ekranem była trudna, dotyk teraz na smartphone jest łatwiejszy, to głos jest jeszcze łatwiejszy. Jest po prostu naturalnym interfacem, którym się posługujemy codziennie. Więc to dla starszego pokolenia powinno być łatwe, problem w tym, że w Polsce nie ma zbyt wielu zastosowań, dostawców tego typu technologii, poza jakimś punktowym wykorzystaniem tego w call center, czyli np. Orange ma tego Maksa, sztuczną inteligencję, która służy nam jako pierwsza linia kontaktu z klientami dzwoniącymi do call center. 

JG: No i chyba w ten sposób będziemy powoli zmierzać do szczęśliwego technologicznego końca, to znaczy nie tyle wykorzystania tych technologii, co naszego odcinka. Będziemy się przyglądać temu jak w Polsce ta inkorporacja technologii do życia codziennego w społeczeństwie przebiega też w kolejnych latach. Przypomnę, że dzisiaj podstawą, taką kanwą naszej rozmowy był raport „Technologia w służbie społeczeństwu. Czy Polacy zostaną społeczeństwem 5.0?”. Dziękuję bardzo Izie i Michałowi za ten dynamiczny odcinek. 

IW, MK: Dziękujemy. 

JG: I do usłyszenia w kolejnych.  

Podobał Ci się odcinek? Podziel się z innymi oraz śledź nasze kanały.

Więcej podcastów PwC znajdziesz na stronie pwc.pl/podcasty oraz w aplikacjach
SpotifyiTunes i Google Music.

 

Nasi eksperci:

Andrzej Zubik, Dyrektor, Tax Controversy & Dispute Resolution
Izabela Wisłocka

Menadżer, Transformacja cyfrowa

Michał Kreczmar

Dyrektor, Transformacja cyfrowa

Skontaktuj się z nami

Izabela Wisłocka

Menedżer, Transformacja cyfrowa, PwC Polska

Tel.: +48 572 729 699

Michał Kreczmar

Dyrektor, Transformacja cyfrowa, PwC Polska

Tel.: +48 883 365 805

Magdalena Sarzyńska

Starszy Menedżer ds. Marketingu Komunikacji i Rozwoju Biznesu, PwC Polska

Tel.: +48 519 507 153

Obserwuj nas